İkale sözleşmesi hakkında merak edilenler

İkale sözleşmesi hakkında merak edilenler

İkale sözleşmesi hakkında merak edilenler

İkale sözleşmesi işçi ve işverenler arasında yapılan iş sözleşmesini mutabakat sağlayarak feshetme işlemi için iş hayatımızda kullanılan bir sözleşme çeşididir. Taraflar mevcut iş sözleşmelesini ikale sözleşmesi ile beraber özgür iradesi ile gerçekleştirilmektedir. İş kanununda yeri bulunan bu sözleşmeyi kısaca anlatmak gerekirse, iki taraf arasında oluşan anlaşmazlık sebebi ile karşılıklı olarak kişilerin onayı ile yapılan fesih sözleşmesidir. Bu sözleşme ile ilgili tüm detaylara bu yazımızdan ulaşabilirsiniz.

İkale Sözleşmesi nedir?

Yazımızın girişinde de belirttiğimiz gibi bu sözleşme işçi ve işveren arasında anlaşmalı olarak iş sözleşmesinin sonlandırılması için yapılmaktadır.  Bunun anlamı ise, iş sözleşmesinin feshi durumunda bazı hakların konu olmasıdır. Bu konuya örnek verecek olursak, İş Kanunu’nun 24’üncü maddesinde haklı fesih yapan bir işçinin kıdem tazminatı hak etmesi gerekirken 25’inci madde kapsamında haklı fesih yapan bir işverenin tazminat ödememek kaydı ile işten çıkarabilir.

Eğer iş sözleşmesi ikâle sözleşmesi ile sonlandırılıyor ise her iki tarafta herhangi bir hak iddia edemeden birbiri ile bağını kopartmaktadır. Ne işveren işçiden, ne de işçi işverenden herhangi bir hak talebinde bulunmayacaktır.

İkale Kavramını iyi anlamak, kötü niyetli olarak kullanmamak gerekiyor

Açıkça söylemek gerekirse ikale sözleşmesi tamamen işverenin lehine sonuçlar doğurmaktadır. Eğer devam eden iş tek taraflı fesih yolu ile sonlandırılıyorsa işçinin savunması gereken haklar işverenin haklarından daha fazladır. Sadece bazı durumlarda ikâle kavramı işçi için iyi sonuçlar doğurabiliyor. Buna örnek vermek gerekirse işçi daha iyi bir ücret ile çalışabileceği bir iş bulmuştur ve işveren ile anlaşma yaparak ikâle sözleşmesi imzalamıştır. Bu durumda işçi 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi‘nde hüküm altına alınan bildirim yani ihbar süresince çalışmak zorunda olmayacağı için, bir an önce yeni işyerinde çalışmaya başlayabilir. Fakat bunun dışında ikale sözleşmesi imzalanması işçi lehine bir fayda sağlamamaktadır.

Fakat ikâle sözleşmesi durumu bazı işverenler tarafından iş kanununun işçilere tanıdığı hakların gözetilmemesi amacı ile yapıldığı görülüyor. Yargıtay, yapılan ikâle sözleşmesinin işçinin özgür iradesi ile yapıldığına emin olmak için iyi bir araştırma süreci başlatıyor. Eğer işveren işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödeyerek aynı zamanda ikâle sözleşmesi yapıyorsa bu çok büyük şüphe uyandırmaktadır. Nedenini soracak olursanız, yazımızın girişinde belirttiğimiz gibi ikâle sözleşmesi eğer iki taraf özgür iradesi ile yapıldıysa işverenin herhangi bir şekilde kıdem veya ihbar tazminatı ödeme zorunluluğu bulunmuyor. İkâle sözleşmesini baskı altında yapan işçinin her zaman kanıtlar sunarak işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır.

İkale Sözleşmesi neden yapılır?

İkale sözleşmesi nedir

İkale sözleşmesi nedir

ikâle sözleşmesi kısaca işçinin tüm haklarında vazgeçerek işten anlaşmalı olarak çıkarılması anlamına geliyor. Bu noktada kişilerin kafasını kurcalayan en önemli sorulardan birisi işçi birçok hakkı var iken neden ikale sözleşmesi yaparak işten ayrılıyor? Bu sorunun cevabı aslında çok kolay, ülkemizde iş hukuku davaları olabildiğince uzun sürdüğü için bu sürelerin sonuçlanmasını beklemeyen işçiler mâkul denilecek bir yarar elde ederek işten ayrılmayı düşünebilir.

İşçinin İkale Sözleşmesi imzalaması durumunda vazgeçtiği haklar

İşçi ve işveren tarafının anlaşmalı olarak iş sözleşmesini feshetmesi sonucunda işçiler aşağıda bulunan haklarından kesinlikle faydalanamayacaklardır.

  1. Kıdem tazminatı,
  2. İhbar tazminatı,
  3. İş güvencesi / İşe iade davası açma hakkı
  4. İşsizlik maaşı,

Fakat şöyle bir durum da söz konusu olabilir;

İşçi iş işvereni ile anlaşarak iş sözleşmesini feshederken kendisinden kıdem tazminatını da talep edebilir. İşten kendi rızası ile ayrılmak isteyen işçi için, kıdem tazminatı ödeme zorunluluğu bulunmayan işveren arzu eder ise, kendisini garantiye almak adına ikale sözleşmesi yoluna başvurabilir.

Çünkü normal şartlarda kendi rızası ile işten çıkan işçi için tüm işlemler istifa yönünde ilerleyeceği için ve istifa eden işçiye de işveren kıdem tazminatıda ödemeyecektir. Bununla beraber, geçmiş tecrübelerime dayanarak, iş yerinden işveren ile sözlü mutabakat sağlayarak kıdem tazminatını alarak ayrılan işçi, ilerleyen dönemlerde kötü niyet göstererek, bir takım hukuki davalar açabilir. ( işe iade vb. )

İşte bu durumda ikale sözleşmeleri işverenlerin imdadına yetişiyor. İşverenler arzu ederler ise, kendi rızası ile işten ayrılan işçi için, kıdem tazminatı ödeme yolunu, ikale sözleşmesi ile çözebilir. Çünkü ikale sözleşmesi, karşılıklı yapılan fesihler için geçerlidir ve fesih işlemi sırasında iki tarafında mutabakat sağladığı açıkca beyan altına alınmıştır.

İkale sözleşmesi örneği için TIKLAYINIZ.

İkale sözleşmesi işsizlik maaşına engel mi?

Hepimizin bildiği gibi, işsizlik maaşından faydalanmak için prim şartlarını yerine getirsek bile, işten hangi neden ile çıktığımız ya da çıkartıldığımız çok önemlidir. Şuan ki mevcut sisteme göre, anlaşarak yapılan fesihler için uygun bir işten çıkış kodu bulunmamaktadır. Eğer normal şartlarda, her ne kadar anlaşma yoluyla iş sözleşmesi feshedilse de, işçi adına düzenlenecek olan işten çıkış bildirgesinde, işveren tarafından fesih yani 04 kodu seçilmelidir. Aksi halde yukarıda da bahsettiğimiz gibi, işsizlik maaşından faydalanması söz konusu olmayacaktır. Bknz: İşten çıkış kodları ve işsizlik maaşı

Hangi durumda işsizlik maaşına hak kazanılır? Hangi durumlarda kıdem tazminatına hak kazanılır? 

 

 

Cevap

*