Meslek kodu değişikliğinde para cezası
6728 Sayılı Torba Kanun ile getirilen düzenlemeye göre; “Sigortalıların işyerlerinde fiilen yaptıkları işe uygun meslek adı ve kodunu, gerçeğe aykırı bildiren her bir işyeri için aylık asgari ücreti geçmemek üzere meslek adı ve kodu gerçeğe aykırı bildirilen sigortalı başına asgari ücretin onda biri tutarında idari para cezası uygulanır” hükmü getirildi. Kanun burada işverenlere bir geçiş süresi de tanıdı.
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin düzenlenmesi aşamasında 1 Ocak 2018 tarihi itibarıyla meslek koduna uygun bildirim yapmayanlar için Sosyal Güvenlik Kurumu idari para cezası uygulamaya başladı. Şuan yürürlükte ki yasa gereğince, toplamda aylık asgari ücreti aşmamak üzere hatalı bildirilen her işçi için 1/10 asgari ücret tutarı kadar cezası uygulanmakta.
Son dönemlerde çeşitli nedenlerden ötürü mesleki kodlarının Sosyal Güvenlik Kurumu’na yanlış bilgilendirdiğine dair okuyucularımızdan soru alıyoruz. Genellikle okuyucularımız, hatalı olan meslek kodlarının işverenlerine yaptıkları başvuru sonrasında, düzeldiğini fakat, geçmiş dönem için işverenlerin herhangi bir işlem yapmadıklarını belirtiyorlar.
Genel olarak işverenlerin geçmişe dönelik işçileri ile ilgili yaptıkları şehven bildirimleri düzeltme şansları mevcut fakat bu işlemi yaptıkları taktirde, Sosyal Güvenlik Kurumundan herhangi bir idari para cezası ile karşılaşmaktan korktukları için ya da iş yükünden çekindikleri için işçilerinin geçmişe dönelik düzeltme taleplerini çok fazla dikkate almamaktadırlar.
Konu ile ilgili;
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 102. Maddesi’nde;
“Mahkeme kararı, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden anlaşılması halinde söz konusu tespitlere göre işlem yapılarak iş yeri bazında ve her bir beyanname dönemi için idari para cezası uygulanacaktır”
İfadelerine yer verilmiştir.
Yani meslek kodlarında bir hata varsa ve bu hata herhangi bir şikayet, denetim elemanlarınca yapılan incelemeler neticesinde ya da Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tespit edilir ise, işverenlere idari para cezası uygulanacaktır. Bunların dışında, işverenlerin kendi hür iradeleri ile geçmişe dönelik yapılan meslek kodu düzeltme işlemlerinde Sosyal Güvenlik Kurumu işverenlere herhangi bir idari para cezası uygulamayacaktır.
İşveren meslek kodunu doğru bildirmek zorundadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu‘nda her mesleğin kod olarak bir karşılığı bulunmaktadır. İşveren işe aldığı her çalışanı için meslek kodları arasından işçinin yapacağı işe en uygun olanı seçer ve Sosyal Güvenlik Kurumu‘na her ay bildirimini yapar. Eğer işçinin çalıştığı dönemlerde görev değişikliği olursa gene sistem üzerinden meslek kodunun güncellemesi yapılmalıdır. Burada ki en önemli konu; işverenlerin yapılan işe uygun ücret ödeyip ödemediğinin kontrolüdür. Bknz: Sigortalı meslek kodu nasıl güncellenir?
Geriye dönük meslek kodu nasıl değiştirilir.
Geriye dönük meslek kodu değişikliği için işvereninizin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Kurumu’na dilekçe ile başvurması gerekmektedir. Bu dilekçede, ilgili işçinin meslek kodunun yanlış beyan edildiği ve olması gereken meslek kodunun yazılması yeterlidir. Kurum yetkilileri işvereninizin bu talebini dikkate alacak ve ilgili tarihler için meslek kodunuzun değişikliğini gerçekleştirecektir.
Meslek kodunuz hatalıysa şikayet yoluna gidebilirsiniz.
Biraz önce de belirttiğimiz gibi, işverenlerin işçileri ile ilgili meslek kodlarını doğru bir şekilde bildirmek zorundadır. Hata olabilir, yanlışlık olabilir amenna. Fakat, işvereninizin sizin meslek kodunuzu yanlış bildirmesinde ki asıl sebebin kötü niyet olduğunu düşünüyorsanız, konu ile ilgili şikayet kaydı oluşturup, geçmiş dönemler ile ilgili düzeltme işlemini hukuki yollar ile sağlayabilirsiniz.
