Rapor sonrası maaş kesintisi
Geçici iş görememezlik ödeneği yani rapor parası, sigortalıya çalışmadığı günlerine dair işverenden değil Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen ücrettir. Bilindiği üzere halk arasında rapor parası olarak bilinen geçici iş göremezlik ödeneğinden faydalanma, belirli şartlara bağlanmıştır. Bu sayede, sigortalının raporlu olarak geçirilen dönemlerde gelir kaybının önlenmesi ve mağduriyetlerin olmaması amaçlanmıştır. Peki raporlu işçinin maaşı kesilir mi? Rapor alan işçi ücretini işyerinden alabilir mi? Detaylar yazımızın devamında.
Rapor parası alma şartları nelerdir?
Bu başlık hakkında kısa bir özet yapmamız gerekir ise, bir işçinin rapor parasından faydalanabilmesi için, rapor başlangıç tarihinden itibaren geriye dönük son bir yılda, 90 günlük prim şartı aranmaktadır. Eğer rapor nedeni hastalık ve analık ise, bu şart yerine getirilmediği taktirde işçinin rapor parasından faydalanması söz konusu olmayacaktır. Fakat eğer işçinin rapor alması iş kazası ya da meslek hastalığından kaynaklanan bir durum ise, herhangi bir prim şartı bulunmamaktadır. Bir günlük sigorta primi olsa dahi işçi iş kazası veya meslek hastalığından dolayı rapor alırsa, geçici iş görememezlik ödeneğinden yani rapor parasından faydalanabilecektir. Bknz: Rapor parası alma şartları nelerdir?
Rapor alan işçinin maaşı kesilir mi?
Bu konu ile ilgili bağlı bulunduğumuz 4857 Sayılı İş Kanunu‘nda net bir hüküm bulunmamaktadır. Yani hiç bir şekilde işçi rapor alır ise maaşının kesilip kesilmeyeceğine dair kimse net bir şey söyleme şansına sahip değildir. Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi bu durum işçinin rapor alması durumunda Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahibine ödenen bir tutardır. Bu neden ile işverene bu konuda herhangi bir yaptırımda bulunma şansınız yoktur. Fakat zaman zaman işçi ile işveren arasında imzalanan iş sözleşmelerinde bazı durumlar istisnai uygulamalar söz konusu olmaktadır. Dilerseniz bu konuyu biraz detaylandıralım.
İşçi maktu aylık ile çalışıyor ise rapor nedeniyle maaşı kesilmez.
Maktu ücret iş sözleşmesinin tarafları arasında önceden belirlenmiş ve ay içinde çalışılan gün sayısına bakılmaksızın ödenmesi kararlaştırılmış olan ücrettir. Bu neden ile işçi, hastalık, iş kazası, meslek hastalığı nedenlerinden ötürü raporlu olur ise, işçinin maaşı kesilmeyecektir. Maktu Aylık üzerine çalışan bir işçinin Sağlık kuruluşlarından alacağı raporu nedeni nedeniyle çalışmadığı günlerin ücreti maaşından kesilmeyecektir.
Çalışanın eline her ay aynı miktarda ücretin geçmesi ve hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil gibi ücretlerin de içinde olduğu ücret çeşididir. Ücretin sözleşmede bu şekilde belirtildiği durumlarda çalışana ayrıca hafta tatili ve genel tatil ücreti ödenmez, ödenen ücretin içinde olduğu kabul edilir.
Fakat belirtilen günlerde işçinin çalışması durumunda aylık maktu ücretlerinin 30’da 1’i günlük ücret kabul edilerek ayrıca ödeme yapılması gerekmektedir.
Ayrıca maktu ücret üzerine çalışan bir işçiye 4857 Sayılı İş Kanunu‘nda hüküm altına alınmayan mazeret izinleri dışında da bir nedenden ötürü işine devam edemediği durumlarda ücreti tam olarak ödenmektedir. Bknz: Mazeret izni kaç gündür?
İşçi maktu aylık ile çalışmıyor ise rapor aldığı taktirde maaşı kesilir.
Eğer işçi maktu aylık üzerine değilde, günlük ücret üzerine çalışıyor ve buna göre maaşını alıyor ise, rapor nedeniyle maaşı kesilebilir.
Fakat, bireysel veya toplu iş sözleşmenizde,
“İşçi herhangi bir nedenden ötürü istirahat alırsa, ilgili dönemlerde çalışmadığı dönemlerin ücreti kesilemez.” şeklinde bir madde söz konusu ise, işveren işçiye rapor kesintisi yapamaz. Raporlu işçiye ücreti tam ödenmesi zorunludur. Ama eğer imzalanan bireysel veya toplu iş sözleşmesinde bu tarz bir madde söz konusu değil ise, o zaman işin rengi değişir ve işvereniniz rapor süreniz boyunca maaşınızdan kesinti yapabilir.
2-3 günlük rapor için maaşı kesintisi yapılır mı?
Ortak fikrimiz şu olmalı. ” İşveren eğer aksi bir neden bulunmadığı sürece, hiç bir şekilde raporlu günlerinizin ücretini ödemek zorunda değildir. ”
Yani rapor iki günlük olmuş, on günlük olmuş, yirmi gün olmuş, hiç bir şekilde önemli değildir. Bu konu eğer taraflar arasında imzalanan iş sözleşmesinde hüküm altına alınmamış ise ve işçi maktu aylık üzerine çalışmıyor ise, işveren tüm raporlu günlerin kesintisini gerçekleştirme hakkına sahiptir. İşçi hiç bir şekilde işverenine bu konuda yaptırımda bulunamaz.
İşçinin rapor aldıktan sonra ki muhatabı işveren değil, Sosyal Güvenlik Kurumu’dur.
İşveren isterse raporlu işçinin maaşını kesmez.
Buraya kadar hep maktu aylık ve iş sözleşmesinde ki maddeden söz ettik ama zaman zaman işçi ve işveren arasında anlaşma yollarına da gidilebilir. Yani rapor alan işçinin ücretinin kesileceğine dair bir kural yoktur. İşçi işvereni ile görüşüp, raporlu olmasına rağmen ücretinin kesilmemesi yönünde bir talepte bulunabilir. Ama bu talep sadece ricadan ibarettir. Eğer işçi ve işveren anlaşır ise, ücret kesintisi gerçekleştirilmeden de işlem yapabilir. Bu durum işçinin ayrıca geçici iş görememezlik yani rapor parasından faydalanamayacağı anlamına gelmemektedir. İşçi rapor parasından da ayrıca faydalanabilecektir.
Özetlememiz gerekir ise şayet;
Rapor sonrası maaş kesintisi olur mu? diye bir soru sorulduğunda kimse net bir şey söyleyemez. Bunun için bir takım kriterler söz konusudur. Bunlar;
- İşçi maktu aylık üzerine çalışıyor ise, rapor alması taktirde maaşı kesilmez.
- İşçi maktu aylık üzerine değilde, günlük sistem üzerine çalışıyor ise maaşı kesilir.
- İşçi ile işveren arasında imzalanan ” iş sözleşmesinde rapor kesintisi yapılmayacaktır “ şeklinde bir madde var ise, maaşı kesilmeyecektir.
- Yukarıda belirttiğimiz maddelere ek olarak ;Rapor kesintilerinde aksi bir karar alınmadığı taktirde, işveren her zaman kesinti yapma hakkına sahiptir. İşçinin ücretinin kesilmemesi konusunda bir talebi olursa, son karar her zaman işverene aittir. Raporlu işçinin muhattabı, Sosyal Güvenlik Kurumu olacaktır.
Eğer bu konuda kafanıza takılan ya da bizim atladığımızı düşündüğünüz bir durum var ise, aşağıdaki form kısmından bizlere yazmanızı rica ediyoruz.
