Rapor-istirahat ödeneği hakkında merak edilenler
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında, sigortalı olanlar adına iş kazası ve meslek hastalıkları, analık, hastalık kapsamında sigorta primi ödenmektedir. Bu ödenen primler neticesiyle de, biraz önce sıraladığımız nedenlerden bir tanesi meydana gelir ise, sigortalı geçici iş görememezlik ödeneğinden faydalanır. Fakat bunun için öncelikle bir takım şartları yerine getirmek gerekiyor.
Sağlık hizmetlerinden faydalanma süresi
Hastalık sigortası kapsamında Sağlık uygulama tebliği uyarınca, sağlık haklarından faydalanabilmek için; sağlık kurumuna müracaat tarihi itibariyle geriye dönük bir yıl içinde 30 gün prim şartı aranmaktadır.
Rapor parasından faydalanmak için ne kadar prim gerekli?
Hastalık kapsamında yapılacak tedavilerde istirahati uygun görülen sigortalının iş göremezlik ödeneğinden faydalanabilmesi için rapor tarihi itibariyle geriye dönük 1 yıl içinde en az 90 gün prim ödenmiş olması şartı aranır. Hastalık sebebiyle verilen istirahat raporlarında istirahat süresinin 3. gününden başlamak üzere sigortalıya kurum tarafından iş göremezlik ödeneği ödenir. ( iş kazaları ve meslek hastalıkları hariç )
İş kazaları ve meslek hastalıkları kapsamında yapılacak tedavilerde ve iş göremezliğe uğraması halinde geriye dönük prim ödeme şartı aranmaz. İş göremezliğe uğrayan sigortalıya her gün için ödeme yapılır.
Sigortalı kadının doğum öncesi sekiz hafta ve doğum sonrası sekiz hafta olmak üzere toplam on altı hafta süreyle istirahatli sayılması ve çalışmadığı süre boyunca kurum tarafından iş göremezlik ödeneği verilebilmesi için doğum öncesi izin raporu yazıldığı tarihten geriye dönük bir yıl içinde en az 90 gün prim ödenmiş olması şartı aranacaktır. Sigortalılık niteliği devam eden doğumuna sekiz hafta veya doktorun onayı ile doğumuna üç hafta kalıncaya kadar çalışmasına izin verilen sigortalı kadının, iş göremezlik belgesi aldığı tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde 90 gün bildirilmiş günü yok ise; iş göremezlik ödeneği ödenmez.
İşçi rapor parasını çalışmadığı taktirde alır.
Bilindiği gibi, sigortalıların geçici iş göremezlik ödeneği alabilmeleri için istirahat süresi içinde çalışmamış olmaları gerekmektedir. Eğer işçiler geçici iş görememezlik süresi içerisinde istirahat etmesi gerektiği halde, buna riayet etmeyip çalışmaya devam ederler ise, istirahat ödeneğinden faydalanamazlar. Bknz: Raporlu işçinin çalışması
İstirahat raporları sisteme ne zaman girilecek?
Sigortalının istirahat süresinde çalışıp çalışmadığının ise “Çalışılmadığına Dair Bildirim” ile ve en geç istirahat süresinin bittiği tarihi içine alan aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken ayın 23 üne kadar sisteme girilmesi gerekmektedir.
Örnek vermek gerekir ise; 10.05.2021- 20.05.2021 tarihleri arasında istirahatli olunan bir sigortalı ile ilgili rapor bildirimi, mayıs ayı ile ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken 26.06.2021 tarihine kadar Sosyal Güvenlik Kurumu‘na bildirilmelidir.
Rapor süresi için işveren ücret ödemesi yapabilir mi?
Evet yapabilir. Burada insiyatif tamamen işverendedir. İşveren arzu eder ise işçinin raporlu olduğu dönemler ile ilgili ücret ödemesi gerçekleştirebilir. Fakat bu ücretler, sigortalının raporlu olduğu günlerde çalışmış olup olmadığı üzerinde durulmaksızın prime tabi tutulacaktır. Yani işverenler bu tarz durumlar da ” maaşını ödeyeyim, primleri sıfır göstereyim ” deme şansına sahip değildir. Eğer işçilerin istirahatli oldukları dönemler de kendilerine ücret ödemesi yapılacak ise, otomatikman prim ödemesinin de gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Rapor parası nasıl alınır?
Rapor parası, PTT iş yerlerinden mesai saatleri içerisinde T.C. kimlik numarası üzerinden ödeme gününden itibaren 2 aylık sürede iş günü sınırlaması olmaksızın ödenmektedir. İki aylık süreyi geçiren hak sahiplerinin ödeneği Sosyal Güvenlik Kurumu’na geri gönderilecek ve emanete alınacaktır. Hak sahibi, müsait olduğunda Sosyal Güvenlik Kurumu ile irtibata geçip, ödeneğinin tekrardan PTT’ye gönderimini sağlayabilir. Rapor parasında zaman aşımı 5 yıldır.
PTT’ye gitmeden de rapor paramı alabilir miyim?
Hesap tanımlama işlemi yaparsanız PTT’ye gitmenize de gerek kalmaz.
PTT’ye gitmeden de rapor paranızın ilgili bankaya nakledilmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için e-devlet aracılığıyla Sosyal Güvenlik kurumu’na bir hesap tanımlamanız gerekmektedir. Eğer Sosyal Güvenlik Kurumu’nun anlaşmalı olduğu bankalardan herhangi birinde aktif olarak kullandığınız bir hesabınız söz konusu ise, PTT’ye gitmeden rapor paranızın direk E-devlet kanalı ile tanımlamış olduğunuz banka hesabına aktarılmasını sağlayabilirsiniz. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sistemine hesap tanımlama işleminin nasıl yapıldığını öğrenmek için Rapor paramı almayı unuttum başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.
Ne kadar rapor parası alırım?
İstirahatli olması nedeniyle çalışamayan işçinin öncelikle günlük kazancı hesaplanır. Günlük kazanç, raporun başladığı tarihten önceki on iki ayın son üç ayında, sigortalı adına Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmiş olan prime esas kazançların, bu süredeki gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunur.
Örnek hesaplama yöntemi için, Ne kadar Rapor ( istirahat ) parası alabilirim? başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Çalışan emekliler istirahat ( rapor ) parası alabilir mi?
Çalışan emekliler hastalanıp ya da hastalığından ötürü ameliyat olmaları durumunda rapor alabilirler. Bunda herhangi bir sakınca yok. Ancak hastalık ya da ameliyat durumları iş kazası ve meslek hastalığını kapsayan bir durum söz konusu değilse, rapor almaları durumunda emekli olmadan çalışanlar gibi Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen rapor parasını alamazlar.
Senelik izinde rapor alabilir miyim?
İşçinin senelik izinde sağlık raporu almasının açık bir mazeret hali olduğu ortadadır. Yıllık izin süreleri ile raporlu günlerin iç içe girmesi beklenemez. Bu nedenle işçinin raporlu olduğu günler boyunca yıllık iznin durduğu kabul edilmelidir. Rapor alındığı tarihten itibaren, işçinin senelik izni askıya alınır. İşçi rapor biter bitmez iş başı yapar. İlerleyen dönemler de işvereni ile mutabakat sağlamak şartıyla, kalan izinlerini kullanabilir.
