Kıdem tazminatında zaman aşımı artık 5 yıl
Meclis Genel Kurulu’nda kabul edilen İş Mahkemeleri Kanunu ile kıdem tazminatı ile ilgili önemli değişiklikler gerçekleşti.
Artık dava açılmayacak.
Daha önceki yazılarımız da bahsettiğimiz gibi artık işçi kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve ücret haklarını, işveren de alacak ve tazminat işlemleri için dava açmadan önce arabulucuya başvurması gerekiyor. İşçi veya işverenin iş ilişkisi kapsamında birbirlerine hakaret etmekten kaynaklanan ya da işçinin iş yerindeki işverene ait mal ve malzemelere zarar vermesinden doğan tazminat talepleri de dava açılmadan önce arabulucuya götürülecek. Yani bu konularda arabulucuya gidilmeden mahkemeye dava açılamayacak. Ancak arabuluculuk vasıtasıyla sorunlarına çare bulamayan taraflar, dava açabilecekler.
Fakat bu düzenleme ile ilgili bir gelişme daha mevcut.
Bildiğiniz gibi kıdem tazminatında zaman aşımı 10 yıl ile sınırlıydı.
Kanunlarla, sözleşmelerle veya işyeri uygulamalarıyla işçilere getirilen hakların yasal sürelerde talep edilmesi gereklidir. Bu hakların belirtilen sürede istenmemesi halinde işçi açısından zaman aşımı sorunu ortaya çıkacaktır.
İş hukukunda zaman aşımının önemi nedir?
Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalabilmesini ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu “eksik bir borç” haline dönüştürür ve “alacağın dava edilebilme özelliği”ni ortadan kaldırır. Bu nedenle zaman aşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, mahkemenin işin esasına girip onu da incelemesi mümkün değildir.
Bazı alacaklarda zaman aşımı süresi 10 yıldan 5 yıla düşürüldü.
İş sözleşmesinden kaynaklanmak kaydıyla, hangi kanuna tabi olursa olsun; İş yerinde ki kıdemi bir yıldan fazla ise hak edilen kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin bildirim şartına uyulmaksızın feshinden kaynaklanan ihbar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve iş sözleşmesinin eşit davranma ilkesine uyulmaksızın feshinden kaynaklanan tazminat için zaman aşımı süresi 5 yıla düşürüldü.
Sigortalılar bu sürelere oldukça dikkat etmeli. Eğer 5 yıllık süre geçirilir ise, herhangi bir dava ya da talepte bulunma hakkınız ortadan kalkıyor.
Mesai, ücret, yıllık izin parası gibi alacaklarda herhangi bir değişiklik söz konusu değil.
Ücret vb alacaklarda ise herhangi bir değişiklik yapılmadı. Bu işlemler de zaman aşımı 5 yıldı ve süresi değişmedi. Mesai, ücret, yıllık izin parası gibi alacaklarda süre yine 5 yıl olacak. Yürürlüğe girecek yasa bundan sonraki tazminat taleplerinde geçerli olacak. Şu anda 10 yıllık süresi işleyen ve kanundan önce ayrılmış çalışanlar için süre yine 10 yıl olarak kalacak.
