Askerlik durum belgesi ile işten ayrılabilir miyim?

Soru: Merhaba, bir aksilik olmaz ise, önümüzdeki ay askere gideceğim. Bu neden ile kıdem tazminatımı talep ederek işten ayrılacağım fakat, iş yerim sevk kağıdım olmadan işten ayrılamayacağımı söylüyor. Sevk kağıdımı askere gitmeme 5 gün kala alacağım ve ben askere gitmeden önce biraz dinlenmek, tatil yapmak istiyorum. Bu şartlarda ben sevk kağıdımı beklersem, son ana kadar çalışıyor olacağım. Şuan ben askerlik durum belgesi ile işten ayrılabilir miyim? Bana geri dönüş yaparsanız sevinirim, iyi çalışmalar.

Cevap:

Merhabalar,

Tabii olduğumuz 4857 sayılı iş Kanunu’nda askerlik nedeniyle işten ayrılma konusunda yasayla belirlenmiş bir süre bulunmamaktadır. Fakat işçi muvazzaf askerlik sebebiyle işten ayrıldığını işverenine kanıtlamakla yükümlüdür. Mantık olarak bir kişinin askere gideceğini ibraz edebilmesi için sülüs yani askere sevk belgesi ile mümkündür. Fakat bu sevk belgesi, kişinin askere gitmesine çok az bir süre kaldığında verildiği için devreye, askerlik durum belgesi girmektedir.

İşverenlerin askerlik nedeniyle iş akdini feshetmek isteyen çalışanlarından illaki sevk belgesini istemesi, tarafları zaman zaman hukuki yaptırımlar ile karşı karşıya bırakmaktadır.

Sevk belgesi gelmeden işten ayrılabilir miyim?

Sevk belgesi gelmeden işten ayrılmanız mümkündür. Lakin sizin de başınıza geldiği gibi bazı işverenler olayı abartıp, işi yokuşa sürebilirler.

Ancak;

Askerliğini yapmamış olan bir İşçinin askere gitmeden makul bir süre önce işyerinden ayrılmak istemesi kabul edilebilecek bir taleptir ve bu ayrılışın askerlik nedeniyle olduğu kabul edilerek işveren tarafından kıdem tazminatı ödenmelidir. Makul sürenin tayini ise Yargı kararlarına baktığımızda beş aya kadar varmaktadır. Daha uzun süreler ise feshin askerlik sebebiyle olmayacağı şeklinde yorumlanmaktadır.

Konu ile ilgili Yargıtay kararlarının bazıları aşağıdadır.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 1991/17410 K. 1992/3138 T. 17.03.1992 yargıtay kararında özet olarak;

“4857 Sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışan bir işçi, askerlik sebebiyle işten ayrıldığında “kıdem tazminatı” talep edebilir. İşçi askerlik sebebiyle işten ayrıldığını makul süre içinde ( en fazla 5 ay ) işverene bildirmelidir.”

İfadelerine yer verilmiştir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 1991/17410 K. 1992/3138 T. 17.03.1992 yargıtay kararında ise özet olarak;

“İşten kendi isteğiyle ayrıldıktan bir yıl bir ay sonra askere giden işçi, işten bu nedenle ayrıldığını belirterek kıdem tazminatının ödenmesi talebinde bulunmuştur. Aradaki süre ayrılış nedenini askere gitmek olarak kabul için makul bir süre değildir. Talebin reddi gerekir.”

İfadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda bulunan iki yargıtay yargıtay kararından da gayet net bir şekilde anlaşılacağı gibi; makul süre kavramı maksimum 5 ay ile sınırlıdır. Siz bu şartlarda ” askerlik ” nedeniyle iş akdinizi feshedecek olursanız, işvereninizin buna engel olma şansı bulunmamaktadır. Gerekli prosedürleri yerine getirip, kıdem tazminatını talep edebilirsiniz.

Askerlik nedeniyle işten ayrılma ve ihbar tazminatı

4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 17 maddesi’nde hüküm altına alınan bildirim süreleri ( ihbar ) İş ilişkisi içerisinde olan işçi ve işvereni de kapsamaktadır. Eğer çıkış işlemi işveren tarafından yapılıyorsa, işçinin mağdur olmaması için uygulanmaktadır. İşten çıkartılan işçi için, aynı iş yerinde ki çalışma süresi baz alınarak ya ihbar süresi kadar çalışmasına izin verilir, ya da anında çıkarılır ihbar süresinin ücreti peşin olarak kendisine ödenir. Bu durum tam tersi ve işçi istifa etmek istiyorsa, işverenin aniden işçisiz kalmaması ve iş potansiyeli bakımından problem yaşaması adına aynı şartlar işçi içinde geçerlidir.

Fakat askerlik nedeniyle gerçekleşen fesihler bunları kapsamamaktadır. Askerlik nedeniyle gerçekleşecek olan fesihlerde gerek işçi, gerekse işverenin bildirim sürelerine riayet etme gibi bir zorunluluğu bulunmamaktadır. Taraflar birbirlerinden bu nedenle ihbar tazminatı talep edemezler. Bknz: Askere giden işçi ihbar tazminatı alabilir mi?

Aşağıda askerlik ile ilgili sizin için seçtiğimiz başlıklara da göz atabilirsiniz.