Yıllık ücretli izin paraya çevrilebilir mi?
4857 Sayılı İş Kanunu’na tabii olarak çalışanların dinlenme hakkı aynı kanunun 53 maddesi ile güvence altına alınmıştır. İlgili kanun metnine göre, işçi aynı işverene ait işyerindeki kıdemi en az bir yıl olduğu anda yıllık ücretli izin hakkına sahip olacaktır.
İşçi, işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, ( aynı iş yerine ait farklı şubeler de dahil ) en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. İşçinin iş yerinde ki kıdeminin bir yılın altında olduğu durumlar da inisiyatif işverene aittir. İşçi bir yılı doldurmadan yıllık ücretli izin talebinde bulunamaz.
Yıllık izin süreleri ne kadardır?
Yıllık izin süreleri 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 53. maddesine göre;
İşçinin işyerinde ki kıdemi;
- Bir yıldan, beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
- Beş yıldan fazla, onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
- Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
Az olamaz.
Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
Yıllık ücretli izin paraya çevrilebilir mi?
4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 59. maddesinde, konu ile ilgili;
“iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmesinin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir.”
ifadelerine yer verilmiştir.
Bu nedenle sözleşme devamı sırasında, yani işçi işyerinde çalışmaya devam ettiği sürece yıllık ücretli izinin paraya çevrilmesi söz konusu olmayacaktır.
Yıllık ücretli izin sadece ve sadece sözleşmenin feshedildiği yani işçinin artık işyerinde çalışmadığı durumlarda uygulanır.
Yıllık ücretli izin hesabı nasıl yapılır?
Yıllık ücretli izin hesabında, sadece çıplak ücret, esas alınmalıdır. Bu nedenle işçiye ekstra ödenen, fazla çalışma, primler ve sosyal yardım niteliğinde ki ödemeler dikkate alınmayacaktır.
Kullanılmayan Yıllık İzinlerin Ücreti her türlü yasal kesintiye tabidir. Asıl ücrette hangi kesintiler yapılıyorsa izin ücreti de aynı kesintilere tabi olacaktır. Bu kesintiler, SGK işçi ve işsizlik primi, Gelir Vergisi ve Damga Vergisidir.
Brüt maaş/30*izin gün sayısı = Brüt yıllık izin ücreti
Yıllık izin ücreti biraz önce de bahsettiğimiz gibi, SGK primi, Gelir vergisi, işsizlik primi ve Damga vergisine tabiidir. Hesaplanan brüt yıllık izin ücretinden bu vergiler kesildikten sonra, işçiye ödenecek net yıllık izin ücretine ulaşmış olursunuz.
Yıllık izin tarihlerini kim belirler?
Bir işletmenin asıl amacı, işin bir şekilde sürekliliğini sağlamak, kar etmek üzerine kuruludur. İşletme içerisinde ki bu işleyişin sağlıklı bir şekilde yürümesi için gerekli olan yapı taşlarının en önemli kısmını o iş yerinin çalışanları oluşturur. Senelik izin döneminde, bir departmanda ki çalışanların hepsinin aynı tarihte izine ayrılmak istemesi, o departmanda ki işleyişin aksamasına, dolayısıyla işlerin sağlıklı bir şekilde yürütülemeyeceğine sebep olabilir.
Bu neden ile, senelik izin dönemlerinde işveren, çalışanlarının hangi tarihler de izine ayrılacağını yönetim hakkını kullanarak belirleyebilir. Çalışanlarının izin tarihlerini belirlemesi konusunda son söz işverene aittir.
Bir çalışan senelik izin konusunda işverene herhangi bir yaptırımda bulunamaz. Çalışanın yasal hakkı, senelik iznini bir sene içerisinde kullanmasına yöneliktir. Tarihler konusunda muhakkak ve muhakkak işvereni ile uzlaşmak durumundadır.
