İş kazasının olduğu gün işçi adına kazanç gösterin
4857 Sayılı İş Kanunu‘muzda gerek iş kazaları ile ilgili, gerekse hastalık nedeniyle istirahatli olan bir işçinin sigorta priminin yatırılıp, yatırılmamaması konusunda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Kural olarak, işveren istirahatli olan işçi için herhangi bir sigorta primi ödemez. İşçi yaşadığı gelir kaybını Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan tahsil ettiği, istirahat ödeneği yani rapor parası ile giderir.
İşveren işçisinin istirahatli olduğu dönemler de mağdur olmaması adına ücret ödemesi yapar ise, otomatikman o işçisi için sigorta primi de yatırmak zorundadır. Fakat İşveren, işçinin almış olduğu istirahat gün sayısı kadar, sigorta priminde kesintiye gidebilir.
Yani işveren işçisine iş kazası neticesinde de istirahatli olduğu dönemlerde ücret ödemesi yapmak zorunda değildir.
İş kazasına uğrayan sigortalıya her gün için, hastalık halinde ise diğer şartlarla birlikte geçici iş göremezliğin başladığı üçüncü günden başlamak üzere her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümden de anlaşılacağı üzere, iş kazasına maruz kalınan gün dahil olmak üzere, sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir.
Genel olarak işverenler, iş kazasının gerçekleştiği gün otomatik olarak rapor başlangıcı olduğu için, işleme iş kazasının gerçekleştiği günde başlıyor. Fakat burada çok küçük bir detay bulunmakta.
İşçi ilk defa sigortalı oluyor ve iş başı yaptığı gün iş kazası geçirir ise bir günlük kazanç gösterin.
İş kazası hallerinde verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç; iş kazasının olduğu tarihten önceki son 90 gün içinden belirlenir. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası’nın 80. madde’sine göre hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.
Peki, iş kazasının olduğu günden önce hiç çalışması olmayan ya da çok az olan işçilere verilecek ödeneklerin hesabında günlük kazanç nasıl belirleniyor?
Çalışmaya başladığı tarih ile iş göremezliğinin başladığı tarih arasındaki sürede elde ettiği prime esas günlük kazanç toplamının, çalıştığı gün sayısına bölünmesi suretiyle; çalışmaya başladığı gün iş kazasına uğraması halinde ise aynı veya emsal işte çalışan benzeri bir sigortalının günlük kazancı esas tutulur.
İş kazası sigortasından bağlanacak gelirlere esas tutulacak aylık kazanç, yukarıdaki hükümlere göre hesaplanacak günlük kazancın otuz katıdır.
Bilindiği gibi, iş kazalarında istirahat ve sonrasında ki iş görememezlik için herhangi bir şart bulunmuyor. Sigortalı iş kazası geçirdiği gün dahi ilk defa sigortalı olsa, tüm haklardan faydalanabiliyor. Fakat siz, sigortalının çalışmaya başladığı ilk günü iş kazası olduğu için istirahat gösterirseniz o zaman problem yaşayabilirsiniz.
Bu durumda her ne kadar sigortalıya kaza geçirdiği günden başlanarak iş göremezlik ödeneği ödense de kazalı adına kazanın meydana geldiği gün için Aylık Prim ve Hizmet Belgesi‘nde prim gün ve kazanç bildiriminde bulunulması gerekmektedir. İşverenler olarak bu konuya dikkat edilmesi oldukça önemlidir.
Aksi halde;
Sosyal Güvenlik Kurumu; İş kazası geçiren sigortalı için geçici iş görememezlik ödeneği yapamaz. Yapılan denetim ve kontrol sonrasında sizin işçi ile ilgili iş kazası geçirilen gün için Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim gün ve kazancı ile ilgili beyan yapmadığınızı tespit edilir. Bu tespit sonrasında sizden ilgili gün ve işçi için bir günlük aylık prim ve hizmet belgesi vermenizi isterler. Bu sayede doğal olarak sizde geriye dönük ek bildirge vereceğiniz için idari para cezası kaçınılmaz olur.
İşverenler tarafından düzenlenen ücret tediye bordrolarına kaza gününe ait çalışma gün ve kazancı eklenmediğinden ve yasal deftere de bu işçilik ücreti işlenmediğinden ücret tediye bordrosu ile yasal defter kayıtları geçersiz sayılarak işverenler hakkında idari para cezası uygulanmaktadır.
Bu konuyu örnek vermemiz gerekir ise;
22.02.2018 tarihinde ilk defa sigortalı olan ve iş başı yaptığı gün iş kazası geçiren çalışanınız ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu’na kazanç bildirmezseniz;
Geriye dönük ek Aylık Prim ve Hizmet Belgesi vermeniz istenecektir. Bu nedenle asıl süre içerisinde vermeniz gereken bildirge verilmediği için iki asgari ücret, ücret tediye bordrosu geçersizliği için yarım asgari ücret ve yasal defter kayıtlarının geçersiz sayılması nedeniyle yarım asgari ücret olmak üzere toplam üç asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanmaktadır.
Yani çok basit bir şekilde sadece iş kazasının gerçekleştiği gün için Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nde bir günlük kazanç göstermediğiniz sigortalı işçi için karşınıza 6.088,50 TL. idari para cezası çıkabilir.
Özetlememiz gerekir ise;
İşverenler iş kazası ya da hastalık nedeniyle alınan raporlar karşılığında işçilerinin sigorta primlerini rapor gün sayısı ile eşit bir şekilde kesebilir. Fakat olası problemlerin önüne geçebilmek adına, işverenlerin özellikle iş kazaları hallerinde, kazanın olduğu günü ilgili işçi adına sigorta prim gün ve kazanç olarak Sosyal Güvenlik Kurumu’na Aylık Prim ve Hizmet Belgelesi yoluyla beyan etmelerini tavsiye ediyoruz. ( ilk defa sigortalılık )
