Fazla mesai muvafakatnamesi nedir?

Fazla mesai durumu çalışanların eğer maddi olarak bir ihtiyaçları bulunmuyor ise, en çok rahatsız olduğu ve yapmamak için direndikleri kavramlardan biridir. Herhangi bir işletmede ücretli olarak çalışan kişilerin kolay kolay fazla mesai yapmak istemediğini günümüzde her koşulda rahatlıkla görebiliyoruz. Bu konu hakkında detaylı bilgilere sahip olmayan bazı insanlar, fazla mesainin kanunlar tarafından zorunlu kılındığı düşündüğü için  istemediği halde fazla mesai yapıyor. Oysa fazla mesai kavramı düşünüldüğü gibi çalışan kesiminin işverene karşı yerine getirmesi gereken zorunluluklardan biri değildir. 4857 sayılı İş Kanunu İşverenin haklarını koruduğu kadar işçininde haklarına önem verdiğini bu uygulamanın engellenmesine olanak sağlayarak göstermiştir. Bu konuyla ilgili maddede işveren tarafından fazla mesaiye zorlanan kişinin bu durumu kabul etmesi tamamen kendi kararına bırakılmıştır.

Bu duruma netlik kazandıran şey ise 4857 sayılı İş Kanunu’nun 41. Maddesinde “Fazla saatlerde çalışmak için işçinin onayının alınması gerekmektedir.” cümlesi ile açık ve net bir şekilde dile getirilmiştir. Bu durumda işçinin kararı kesinlikle sözlü olarak geçerlilik kazanmamaktadır. İşveren tarafından yazılı bir anlaşma olarak işçiye sunularak işçinin kararı netlik kazandırılmalıdır. Bu sözleşme kağıdına fazla mesai muvafakatnamesi denilir. Anlaşma onaylandıktan sonra işçi tarafından ıslak imzalı bir şekilde işverene iletilmelidir. Eğer muvafakatnamede işçi fazla mesaiyi kabul ediyorsa ve bunu ıslak imzalı olarak doğruluyorsa işveren işçiyi fazla mesaiye çağırabilir.

Fazla mesai muvafakatnamesini imzalamak zorunlu mu?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi işverenin işçiyi fazla mesai uygulamasına davet edebilmesi için bu muvafakatnamenin işçi tarafından ıslak imzalı olarak imzalanması gerekiyor. Tabii ki yasalarda da belirtildiği gibi işçi bu belgeyi imzalamak zorunda değildir. Bu tamamen işçinin inisiyatifine bırakılarak istisna olarak zorunlu hallerde mesaiyi gerekli kılmaktadır. Bu durumda işveren kesinlikle işçinin bu belgeyi imzalaması için zorlayıcı bir etki kullanamaz. İşçinin bu belgeyi onaylayıp imzalaması durumunda fazla mesai davetleri otomatikman kabul edilmiş ve bu çağrılara cevap verilmesi zorunlu hale gelmiş olacaktır.

Fazla mesai muvafakatnamesi ile ilgili bilinmesi gereken farklı bir durum ise imzalanan sözleşmenin ne kadar süre geçerli olacağıdır. Bu durum 2017 yılına kadar her yılbaşında yeni bir belge imzalatılması gerektiğini göstersede 2017 yılında çıkan 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanmış karar ile yeni halini almıştır. Bu karar ile birlikte işçi işe girme tarihinde imzalamış olduğu muvafakatname ile tüm iş hayatı boyunca çalıştığı kurumda uygulanan fazla mesailere gitmek zorunda olacak veya olmayacaktır.

Fazla mesai muvafakatname örneği

İşverenler için hayati önem arz eden Fazla Çalışma Muvafakatname örneği için TIKLAYINIZ.

İşverenler ekteki örneği, her işçisi için hazırlayıp fazla mesai için işçilerinden imza almak zorundadır. İşverenin bu talebini kabul edip etmemek işçinin inisiyatifindedir. İşveren işçiye bu konuda herhangi bir yaptırımda bulunamaz, haklı neden ile işten çıkartamaz.

Fazla mesai onay iptali 

Bir önceki paragrafın kanunda yapılan değişiklik kısmında anlatıldığı gibi bu değişikliğin işverenlere yönelik birçok kolaylık sağladığı kaçınılmaz bir gerçektir. Fakat işçinin gözüyle olaya bakıldığında ufak tefek pürüzler göze çarptığı görülüyor. Ama şüpheci tavırlarınızda haklı olsanızda bu muvafakatnameyi imzaladığınızda her çağrıya olumlu cevap vermek zorunda olduğunuzu gösteren herhangi bir  sebep bulunmamaktadır. Eğer işçi sonradan kararını değiştirerek artık fazla mesai yapmak istemiyor ise ve bu isteğini yazılı bir dilekçe halinde işverenine bildirirse, işe giriş tarihinde imzalanan muvafakatname geçerliliğini kaybedecektir. Bu durumda aklınızda yine bir soru oluşacağının farkındayız ama işveren sizin bu talebinizi reddetme hakkına sahip değildir. Dilekçeyi verdiğiniz tarihten itibaren 30 gün içerisinde bu dilekçenin onaylanarak işleme koyulması gerekmektedir. Eğer işveren bu talebi işleme koymaz ise sürecin ardından size gönderilen fazla mesai davetine olumsuz cevap verme hakkınız bulunmaktadır. Burada bilinmesi gereken bir diğer nokta ise; dilekçenin verildiği tarihten itibaren 30 günlük sürede fazla mesai muvafakatnamesinin geçerli olacağıdır. Dilekçenizi işvereninize verdikten sonra ki 30 günlük süreçte, size gönderilen fazla mesai davetlerine olumlu yanıt vermek durumundasınız.

Fazla mesai onay iptal dilekçesi örneği

İşverene yazılacak olan fazla mesai onay iptal dilekçesi işverene tebliğinden itibaren 30 gün sonra yürürlüğe girecektir. 30 günden sonra hiçbir şekilde işçiye fazla mesai yaptırılması söz konusu olmayacaktır. Fazla mesai onay iptal dilekçesininin örneğini buradan bilgisayarınıza indirebilir, gerekli düzenlemeleri yapabilirsiniz.

Zorunlu neden ile fazla çalışma

İşyerinde meydana gelen bir arızanın giderilmesi, bir arıza ihtimalinin bulunması yahut üretim araçları için hemen yapılması gereken işlerin veya zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması durumunda, bununla ilgili işçiler zorunlu olarak fazla çalışma yapmak zorundadırlar.

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 42. maddesi’nde konu ile ilgili;

Gerek bir arıza sırasında, gerek bir arızanın mümkün görülmesi halinde yahut makineler veya araç ve gereç için hemen yapılması gerekli acele işlerde, yahut zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkmasında, işyerinin normal çalışmasını sağlayacak dereceyi aşmamak koşulu ile işçilerin hepsi veya bir kısmına fazla çalışma yaptırılabilir. Bu durumda fazla çalışma yapan işçilere uygun bir dinlenme süresi verilmesi zorunludur.

ifadelerine yer verilmiştir.

Olağanüstü durumlarda fazla çalışma

Seferberlik sırasında ülke savunmasının ihtiyaçlarını karşılayan işyerlerinde Bakanlar Kurulu kararıyla fazla çalışma yapılabilir.

Konu ile ilgili 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 43. Maddesi’nde;

Seferberlik sırasında ve bu süreyi aşmamak şartıyla yurt savunmasının gereklerini karşılayan işyerlerinde fazla çalışmaya lüzum görülürse işlerin çeşidine ve ihtiyacın derecesine göre Bakanlar Kurulu günlük çalışma süresini, işçinin en çok çalışma gücüne çıkarabilir.  Bu suretle fazla çalıştırılan işçiler için verilecek ücret hakkında 41. maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları hükümleri uygulanır.

İfadelerine yer verilmiştir.

Bunun dışında Olağanüstü Hal Kanunu, doğal afet ve tehlikeli salgın hastalıklar yüzünden ilan edilen olağanüstü hallerde, ağır ekonomik bunalıma bağlı olağanüstü durumlarda  ve diğer bazı kanunlar, olağanüstü sebeplerle fazla çalışma yapılabilmesini mümkün kılmaktadır.

Özetlememiz gerekir ise şayet;

• İşçi hiç bir şekilde fazla mesaiye zorlanamaz. ( zorunlu ve olağanüstü durumlar hariç )
• İşveren işçilerden fazla mesai için, onay yani fazla çalışma muvafakatnamesi almak zorundadır.
• İşçinin rızası olsa dahi, senelik fazla çalışma süresi 270 saati aşmamalıdır.
• İşçi bir kere onay verdiği için sürekli fazla mesai yapacağı anlamına gelmez. İşçi arzu ederse, işverenine fazla mesai için vermiş olduğu onay yazısını iptal edebilir.