A- İŞYERİNİN FARKLI BİR İLDEKİ ADRESE NAKLEDİLMESİ HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER
5510 sayılı Kanun’nun 11. maddesinde, işyerinin faaliyette bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi halinde, işyeri bildirgesinin en geç işyerinin nakledildiği tarihi takip eden on gün içinde verilmesi gerektiği öngörülmüştür.
Dolayısıyla, işyerinin faaliyette bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi halinde, işverenlerce Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 6 no.lu ekinde yer alan işyeri bildirgesinin en geç nakil tarihinden itibaren 10 gün içinde yeni adresin kurulu bulunduğu sosyal güvenlik merkezine verilmesi ve bahse konu işyeri Bildirgesi’nin Tescil Nedeni” başlıklı bölümü 4- Nakil” olarak işaretlenmesi gerekmektedir.
İşyerinin farklı bir ildeki adrese nakledilmesi nedeniyle düzenlenen işyeri bildirgelerinin söz konusu 10 günlük süre içinde verilmemesi halinde ise 5510 sayılı Kanun’nun 102. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine istinaden tutulan defter türüne bakılarak, işveren aleyhine aylık asgari ücretin 1 ila 3 katı arasında idari para cezası uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, işyerini başka ilin sınırları içine giren bir adrese nakleden işverenler için yeni bir dosya tescil edildiğinden, işyeri her ne kadar nakil dolayısıyla tescil edilmiş olsa da yeni tescil edilen işyeri dosyasından dolayı işverenlerce yeni e-Sigorta kullanıcı kodu ve şifresi alınması icap etmektedir. Bu çerçevede, işyerinin nakli dolayısıyla yapılan tescil işleminin ardından işyeri sicil numarası değiştiğinden, nakil tarihi itibariyle hizmet akdi devam eden sigortalılar için eski işyeri dosyasından sigortalı işten ayrılış bildirgesi, yeni işyeri dosyasından sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenmesi icap etmektedir.
Bu durumda, aylık prim ve hizmet belgelerinin düzenlenmesi sırasında, nakil tarihi itibariyle hizmet akdi devam eden sigortalıların işyerinin nakledildiği tarihten önceki sürelere ilişkin hizmetlerinin ve kazançlarının eski işyeri dosyası için verilmiş olan e-Sigorta şifresi ile işyerinin nakledildiği tarihten sonraki sürelere ilişkin hizmetlerinin ve kazançlarının ise yeni işyeri dosyası için verilmiş e-Sigorta şifresi ile bildirilmesi gerekmektedir.
Örneğin, işyerini Tekirdağ ilimizden 13.10.2012 tarihinde Edirne ilimize nakleden bir işveren tarafından,
– İşyeri bildirgesinin en geç 23.10.2012 tarihine kadar Edirne ilimizde kurulu bulunan sosyal güvenlik merkezine verilmesi,
– Hizmet akdi devam eden sigortalılar için 12.10.2012 tarihi itibariyle eski işyeri dosyası üzerinden sigortalı işten ayrılış bildirgesi, 13.10.2012 tarihi itibariyle yeni işyeri dosyası üzerinden sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenmesi,
– 2012/Ekim ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi sırasında, sigortalıların nakil tarihinden önceki 12 günlük hizmetlerinin eski e-Sigorta şifresi ile nakil tarihinden sonraki 18 günlük hizmetlerinin yeni e-Sigorta şifresi ile bildirilmesi,
– Yeni işyeri dosyasından dolayı 13.10.2012 tarihinden sonraki hizmetlere ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinin düzenlenmesi sırasında ayın kalan gün sayısının 19 olduğu dikkate alınarak 18 gün üzerinden aylık prim ve hizmet belgesi düzenlenebilmesi için eksik gün sayısının 1, eksik gün nedeninin Diğer” olarak seçilmesi,
– Sigortalıların Eksik Gün Bildirim Formu ekine, eski işyeri dosyasından dolayı 12 gün üzerinden tanzim edilerek gönderilmiş olan aylık prim ve hizmet belgesinin bir suretinin konulması icap etmektedir.
Öte yandan, İşveren Uygulama Tebliği(1)’ne göre, işyeri bildirgesinin verildiği yeni sosyal güvenlik merkezi tarafından, işyerinin nakledildiği hususunun eski adresteki işyerinin bağlı bulunduğu sosyal güvenlik merkezine 15 gün içinde bildirilmesi ve eski işyeri dosyasının nakil tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılması gerekmektedir.
B- İŞYERİNİN AYNI İLDE BAŞKA BİR SOSYAL GÜVENLİK MERKEZİNİN GÖREV ALANINA GİREN BİR ADRESE NAKLEDİLMESİ HALİNDE YAPILACAK İŞLEMLER
Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin 33. maddesinin ikinci fıkrasında, işyerinin aynı il içinde başka bir ünitenin görev bölgesine nakledilmesi halinde işyeri bildirgesinin verilmeyeceği, ancak nakil tarihini takip eden 10 gün içinde durumun işveren tarafından eski ve yeni üniteye bir yazı ile bildirileceği, yeni ünitenin nakil bilgilerine dayanarak işverene işyeri sicil numarasını bildireceği ve eski ünitede bulunan işyeri dosyasındaki tescile esas bilgi ve belgelerin birer örneğinin yeni ünitedeki dosyasına konulacağı açıklanmıştır.
Bu bağlamda, işyerinin aynı il içinde başka bir sosyal güvenlik merkezinin görev alanına giren bir adrese nakledilmesi halinde, hem eski adresteki işyerinin bağlı bulunduğu eski sosyal güvenlik merkezine, hem de hem yeni adresteki işyerinin bağlı bulunduğu yeni sosyal güvenlik merkezine, işyerinin nakledildiği hususunun, nakil tarihi, işyerinin eski ve yeni adresi, eski işyerine ait işyeri sicil numarası da belirtilmek suretiyle bir dilekçe ile başvurulması gerekmektedir.
İŞ YERİNİN AYNI İL İÇİNDE VE AYNI ALT SGM’NİN GÖREV ALANINA GİREN BAŞKA BİR ADRESE NAKLEDİLMESİNDE YAPILACAK İŞLEMLER.
İşyerinin aynı il içinde, aynı Alt SGM’nin görev alanına giren başka bir adrese nakledilmesi halinde, adres değişikliğinin ne zamana kadar bildirilmesi gerektiği hususunda Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nde herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Hal böyle olmakla birlikte, aynı Ünite sınırları içindeki adres değişikliklerinin de 10 günlük süre içinde bildirilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Bu şekilde yapılacak bildirimler üzerine, ilgili sosyal güvenlik merkezince yalnızca işyerinin adres bilgisi güncelleneceğinden, işverenlerce yeni e-Sigorta kullanıcı kodu ve şifresi alınmasına gerek olmadığı gibi, nakil tarihi itibariyle hizmet akdi devam sigortalılar için sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgesi düzenlenmesine de gerek bulunmamaktadır.
SİGORTALI İŞE GİRİŞ VE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGELERİ YÖNÜNDEN
Gerek 5510 sayılı Kanun’da, gerekse Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nde işyerinin aynı veya farklı bir ilin sınırları içine giren adrese nakledilmesi halinde, nakil tarihi itibariyle hizmet akdi devam eden sigortalılar yönünden sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin verilme süresine yer verilmemiştir. Konuyla ilgili olarak sadece, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği’nin;
– 11. maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, işyerinin aynı il içinde başka bir ünitenin görev bölgesine nakledilmesi halinde, yeni işyeri numarası üzerinden verilen sigortalı işe giriş bildirgesinin yasal süresi dışında verilse de süresi içinde verilmiş sayılacağı,
– 25. maddesinin ikinci fıkrasında ise, işyerinin aynı il içinde başka bir ünitenin görev bölgesine nakledilmesi halinde eski işyeri numarası üzerinden yasal süresi dışında verilen sigortalı işten ayrılış bildirgesinin süresi içinde verilmiş sayılacağı
öngörülmüştür.
Bu bağlamda, işyerinin aynı il sınırları içinde başka Ünitenin görev alanına giren bir adrese nakli halinde, süresi dışında verilmiş bir bildirgenin süresi içinde verilmiş sayılabilmesi için, öncelikle nakil dolayısıyla düzenlenecek işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin yasal verilme süresinin tayin edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Öte yandan, işyerinin farklı bir ilin sınırları içine giren adrese nakli halinde; hizmet akdi devam eden sigortalılar yönünden sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin verilme süresi, bahse konu bildirgelerinin yasal süresi dışında verilmesi halinde süresi içinde verilmiş sayılıp sayılmayacağı ve nakil tarihinden sonraki bir aylık süre içinde işe giren sigortalılara ilişkin işe giriş bildirgelerinin, ilk defa tescil edilen işyerlerinde olduğu gibi bir aylık süreye tabi olup olmadığı hususunda da bir açıklama yapılmasının gerekli olduğu değerlendirilmektedir.
