İş kazası olduğu gün için SGK primi yatırılır mı?
Soru: Merhaba, iş kazası olduğu gün için SGK primi yatırılır mı? Bir çalışanımız 15.12.2016 tarihinde iş kazası geçirdi. Aralık ayına ait E-bildirge işlemi yaparken, iş kazası olan tarihi işçi için prim gün sayısı olarak mı göstermem gerekiyor yoksa, istirahatli olarak mı göstermem gerekiyor? Bilgi verirseniz sevinirim, iyi çalışmalar.
Cevap:
Merhabalar,
Genellikle bu uygulamada farklılıklar bulunmakta.
Bu soru için birisi ” işçi iş kazası geçirilen tarihte otomatikman istirahat aldığı için istirahatli göstermeniz gerekmektedir.” derken, diğer birisi ise; “ işçi o gün iş kazası geçirse bile iş yerinizde iş başı yapmış ve o günü prim gün sayısı olarak göstermek gereklidir.” cevabı verebilir.
Bize göre bu durumda, sigortalının iş kazası geçirdiği tarih olan 15.12.2016‘yi prim gün sayısı olarak göstermenize gerek bulunmamaktadır. İş kazası sonrası hastaneye sevk edilen işçi için zaten iş kazasının gerçekleştiği gün olan 15.12.2016 tarihli rapor düzenleneceği için, bu durumda işçinin herhangi bir kaybı olmayacaktır. Fakat burada önem arz eden bir konu bulunmakta. Eğer sigortalı ilk defa çalışmaya başlıyor ise, iş kazasının gerçekleştiği tarihte prim kazanç ve gün göstermeniz gerekmektedir.
İş kazası hallerinde verilecek ödeneklerin veya bağlanacak gelirlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç; iş kazasının olduğu tarihten önceki son 90 gün içinden belirlenir. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası’nın 80. madde’sine göre hesaplanacak prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara esas prim ödeme gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.
Eğer bu kişi ilk defa sigortalı oluyor ise, Sosyal Güvenlik Kurumu, iş görememezlik ödemesi yapabilmek için bir günlük dahi olsa prim kazancını görmek isteyecektir. Siz de iş başı yaptığı gün, iş kazası geçiren işçi için bir günlük prim göstermeniz gerekmektedir.
İş kazası geçiren işçi için istirahat süresinde sigorta primi yatar mı?
4857 Sayılı İş Kanunu‘muzda gerek iş kazaları ile ilgili, gerekse hastalık nedeniyle istirahatli olan bir işçinin sigorta priminin yatırılıp, yatırılmamaması konusunda herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Kural olarak, işveren istirahatli olan işçi için herhangi bir sigorta primi ödemez. İşçi yaşadığı gelir kaybını Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan tahsil ettiği, istirahat ödeneği yani rapor parası ile giderir.
İşveren işçisinin istirahatli olduğu dönemler de mağdur olmaması adına ücret ödemesi yapar ise, otomatikman o işçisi için sigorta primi de yatırmak zorundadır. Fakat İşveren, işçinin almış olduğu istirahat gün sayısı kadar, sigorta priminde kesintiye gidebilir.
Yani işveren işçisine iş kazası neticesinde de istirahatli olduğu dönemlerde ücret ödemesi yapmak zorunda değildir.
İş kazasına uğrayan sigortalıya her gün için, hastalık halinde ise diğer şartlarla birlikte geçici iş göremezliğin başladığı üçüncü günden başlamak üzere her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu hükümden de anlaşılacağı üzere, iş kazasına maruz kalınan gün dahil olmak üzere, sigortalıya geçici iş göremezlik ödeneği verilmektedir.
Özetlememiz gerekir ise şayet;
Sigortalının iş kazasına maruz kaldığı günün, Sosyal Güvenlik Kurumu’na prim ödeme gün sayısı olarak bildirilmemesi mevzuata ve hukuka aykırı değildir. Fakat, iş kazası geçiren işçi, ilk defa sigortalı olduysa ve ilk çalışma gününde iş kazası geçirdiyse işçi ile ilgili iş kazasının olduğu gün için bir günlük kazanç bildirilmesi gerekmektedir. İş kazası sonrası işçinin alabileceği raporda, Sosyal Güvenlik Kurumu‘nun işçiye ödeyeceği geçici iş görememezlik ödeneğini o bir günlük kazancı görerek hesaplama yapması gerekmektedir. Eğer hiç bir şekilde kazanç beyanı yapmazsanız, bu sefer Sosyal Güvenlik Kurumu sizden geriye dönük bir gün için Ek bildirge vermenizi isteyecektir. Tabi bu da size idari para cezası olarak geri dönecektir. Bknz: E-bildirge’de ek belge nasıl düzenlenir?
