Raporlu işçinin çalışması
Soru: Merhaba, bir işçimiz 6 gün istirahat almış ama istirahatli olmasına rağmen bize söylememiş ve iş yerinde çalışmış. bu bu işçi ile ilgili nasıl bir yaptırımda bulunabiliriz? Bildiğimiz kadarıyla raporlu işçinin çalıştırılması yasak. Bu durumda ileride raporlu işçinin rapor süresince çalıştığı tespit edilir ise, nasıl bir sorun ile karşılaşırız? Raporlu işçinin çalışması durumunda nasıl bir yol izlememiz gerekiyor? Teşekkürler.
Cevap:
Merhabalar,
Açıkça söylemek gerekir ise, 4857 Sayılı İş Kanunu’nda raporlu işçi çalışamaz ya da raporlu işçinin çalıştırılması kesinlikle yasaktır şeklinde bir hüküm bulunmamaktadır. Yani, hiç bir şekilde raporlu işçi çalışamaz demek yanlış bilgilendirme olarak kabul edilebilir.
Normal şartlar da bildiğiniz gibi, Sosyal Güvenlik Kurumu, işçiler herhangi bir sağlık sorunu yaşadığı taktirde, yetkili sağlık kuruluşlarından almış oldukları raporlara istinaden işçilere istirahat ödeneği vermektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun bu ödeneği vermesinin sebebi, işçinin istirahat süresince çalışma şansının olmamasından kaynaklanmaktadır.
Peki raporlu işçi çalışırsa ne olacak?
Öncelikle şunu bilmenizde fayda var. Raporlu olan bir işçiyi işveren çalışmaya zorlayamaz. Burada önemli olan konu işçinin rızasıdır.
Siz ise işveren olarak sadece her zaman yaptığınız prosedür dışında elektronik ortamda işçi ile ilgili rapor bildiriminde bulunurken bu sefer “ çalıştı “ beyanında bulunacaksınız. Eğer bu bildirimde bulunmazsanız ve işçinin istirahat süresince çalıştığı tespit edilir ise idari para cezası ile karşılaşırsınız.
Raporlu işçi çalıştıran işverenlerin sorumlulukları nelerdir?
Mevzuat gereği işçinin almış olduğu rapora dayanılmaksızın bünyece elverişli olmadığı halde çalıştırılan işçinin bu işe girmeden önce var olduğu tespit edilen veya raporlu olduğu taktirde çalıştırılmaya devam edildiği sürede nükseden, artan rahatsızlığı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu‘nca sigortalıya ödenen tüm iş görememezlik ödeneği işverenden tahsil edilir.
İstirahat alan bir işçiyi, ” ya bir iki günden ne olacak? ” deyip çalıştırmayı deneyen bir işveren, o dönemde oluşabilecek bir iş kazasın da bildirim yaparken çok ama çok büyük problemlerle de karşılaşabilir.
Raporlu iken çalışan işçinin sorumlulukları nelerdir?
Şartlar ne olursa olsun, rapor zaten çalışmasına engel olan rahatsızlığı olan kişilere verilir. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun anlaşmalı olduğu sağlık kuruluşlarından alınan rapor sürelerine riayet etmeyen işçi istirahatli olduğunu dönemde çalışır ise ve bu durumu Sosyal Güvenlik Kurumu tespit eder ise işçiye ödediği iş görememezlik ödeneğini yasal faizi ile birlikte geri talep eder.
Raporlu işçi çalıştırmanın cezası ne kadardır?
Raporlu işçi çalıştırmanın herhangi bir cezai yaptırımı yoktur. Sadece raporlu işçi çalıştırılıyor ise, İşverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumu‘na rapor bildirimi yaparken ” çalıştı ” beyanı yapması gerekmektedir. Bu beyan yapılmaması taktirde cezai işlem ile yapılabilir. Ceza tutarı da, ilgili dönemde geçerli brüt asgari ücretin yarısı tutarındadır.
Özetlememiz gerekir ise şayet;
Rapor alan bir işçinin çalıştırılmaması ile net bir hüküm bulunmamaktadır. Çalışıp, çalışmama konusunda insiyatif işçinin elindedir. İşveren raporlu işçisini zorla çalıştırma hakkına sahip değildir.
İşveren, raporlu ilen çalışan işçisi ile ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu’na, “ çalıştı “ bildirimi yapmak zorundadır. Eğer işveren bu bildirimde bulunmaz ise, idari para cezası ile karşılaşacaktır. Ceza tutarı da, ilgili dönemde geçerli brüt asgari ücretin yarısı tutarındadır.
