Bağkurlular işsizlik maaşı alabilir mi?
Soru: Merhaba, bağkurluyum ve şuan işlerim oldukça kötü. Olası bir işsiz kalma durumunda biz de işsizlik maaşından faydalanabilir miyiz? Çevremde ki bazı arkadaşlarım faydalanabileceğimi söyledi ama detaylı bir bilgiye ulaşamadım. Sizin bu konu hakkında bir bilginiz var mı? Bağkurlular işsizlik maaşı alabilir mi? Teşekkürler.
Cevap:
Merhabalar,
4/b kapsamında çalışanlar için de işsizlik maaşı uygulaması uzun bir zamandır tartışılıyordu. Nihayet bu konudaki yasal düzenleme de 6824 sayılı Torba Kanun ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen Ek 6. madde ile yapıldı.
Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı olarak Esnaf Ahilik Sandığı kurulacak ve işsiz kalan esnafa belirli şartlarla Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği adı altında işsizlik maaşı ödenecek. Uygulama Ocak 2018 tarihinden itibaren hayata geçirilecek.
Kapsama Giren Bağ-Kur Sigortalıları
- İsteğe bağlı sigortalılar,
- 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler,
- Köy ve mahalle muhtarları,
- Tarımsal faaliyette bulunanlar yani Tarım Bağ-Kur sigortalıları hariç olmak üzere; 5510 sayılı 4/1-b kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar (ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar, şirket ortakları),
Esnaf Ahilik Sandığı sigortası kapsamına girecek. Yani getirilen bu yeni haktan bunlar yararlanacak.
Ne kadar prim ödenmesi gerekiyor?
Doğal olarak işsizlik maaşından faydalanabilmeniz için, Esnaf Ahilik Sandığı sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, kapsamına girenlerden her ay alınan sigorta primine ilaveten, prime esas kazançlarının yüzde 2’si oranında bu sandık için prim alınacak.
Prim oranları, Bakanlar Kurulu tarafından yüzde 4’e kadar artırabilecek veya yüzde 1’e düşürebilecek. Alınacak prim oranı brüt asgari ücretin iki katının yüzde 2’sini geçemeyecek. Uygulama bu sene yürürlüğe girseydi, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden primini ödeyenlerden bu Sandık için aylık 35 lira ilave sigorta primi alınacaktı. Sigortalılardan alınacak prime ilaveten Sandığa her sigortalı için yüzde 1 oranında da Devlet katkı sağlayacak.
Esnaf Ahilik Sandığına sigortalılarca ödenen primler, kazancın tespitinde gider olarak kabul edilecek. Herhangi bir nedenle sigortalılık durumunun sona ermesi halinde, o ana kadar sigortalıdan kesilen Esnaf Ahilik Sandığı primleri ile Devlet payı iade edilmeyecek.
İşsizlik sigortasında olduğu gibi sigorta primlerini diğer primlerle birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu, kişilerden alacak ve Türkiye İş Kurumu’na devredecek. Bunun dışındaki tüm işlem ve uygulamalar ise Türkiye İş Kurumu tarafından yürütülecek.
Sağlanacak yardımlar nelerdir?
Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarına Türkiye İş Kurumu tarafından aşağıdaki yardımlar sağlanacak:
- Esnaf Ahilik Sandığı (işsizlik maaşı) ödeneği,
- Ödenek alınan süre boyunca genel sağlık sigortasından yararlanma,
- Yeni bir iş bulma,
- Aktif iş gücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar,
Ne kadar işsizlik maaşı ödenecek?
Bu konu ile ilgili 4/a hizmetine tabii olarak çalışanlardan bir fark olmayacak. Esnaf Ahilik Sandığı (işsizlik maaşı) ödeneğinin tutarı, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının yüzde 40’ı olacak. En yüksek Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı ise aylık asgari ücretin brüt tutarının yüzde 80’ini olacak. Ödenecek maaştan sadece damga vergisi kesilecek.
İşsizlik maaşı alırken sağlıktan yararlanabilir miyim?
İşsizlik maaşı almanın şartları nelerdir?
Burada da şartlar 4/a hizmetine tabii olarak çalışanlardan farklı değil. Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden yani sigorta çıkışı verilmesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, sigorta çıkışının verildiği tarihten geriye doğru son üç yıl içinde;
- 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün yani 6 ay,
- 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün yani 8 ay,
- 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün yani 10 ay,
süre ile işsizlik maaşı ödenecek.
İşsizlik maaşı başvuruları İŞKUR’a yapılacak ve başvurular en geç takip eden ayın sonuna kadar sonuçlandırılacak.
Önemli
Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarından iflas istemiyle mahkemeye başvurulmuş olmak suretiyle veya iflasa tabi olmamakla birlikte iş yerini kapatmak suretiyle sigortalılığı sona erenler, sigortalılığının sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İşkur, doğrudan veya elektronik ortamda, başvurarak yeni bir iş almaya hazır olduklarını kaydettirmeleri, yukarıda belirtilen prim ödeme koşullarını sağlamış olmaları ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ve bu prime ilişkin herhangi bir borcunun olmaması kaydıyla işsizlik maaşı almaya hak kazanacaklar. Mücbir sebepler dışında, başvuruda gecikilen süre Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği almaya hak kazanılan toplam süreden düşülecek.
Başvurusu kabul edilenlere işsizlik maaşı her ayın 5’inde ödenecek. Gerek duyulur ise şayet, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bu ödeme tarihininde değişiklik yapabilir.
