Senelik izni olmayan işçi ücretsiz izin alabilir mi?
Soru: Merhaba, ocak ayında işe giren bir işçimiz şuan bizden senelik izin talebinde bulunuyor. İşçi işe gireli daha 5 ay olduğu için herhangi bir senelik izin hakkı bulunmadığı için bizden bu sefer de ücretsiz izin istiyor. Bu işçiye senelik izin verip ilerideki dönemlerde hak edeceği izinlerden mi düşelim, yoksa ücretsiz izin mi verelim? Sizce hangi uygulama doğru? Senelik izni olmayan işçiye ücretsiz izin verilebilir mi? Bilgilendirirseniz sevinirim, kolay gelsin.
Cevap:
Merhabalar,
4857 Sayılı İş Kanunu‘muzda bu konu ile ilgili bir hüküm bulunmamakta. Ama bir işçinizin herhangi bir nedenden ötürü sizden izin istemesi kadar doğal bir durum yok. Fakat henüz sizin firmanızda ne kadar süre çalışacağı belli olmayan bir çalışan için ileriki dönemlerde hak edeceği izinlerden şimiden düşmek ne kadar sağlıklı olur?
Örnek vermek gerekir ise;
İşçi sizden 4 gün izin istiyor ve sizde kendisine 6-7 ay sonra hak edeceği izinlere istinaden 4 gün ücretli izin veriyorsunuz ama işçi 3 ay sonra işi bırakıp giderse ne yapacaksınız? Bu neden ile ileride problem yaşamamak için işçi adına hak edilmemiş bir izin durumu söz konusu değil ise bu tarz bir uygulama hatalı olur. Eğer gerçekten bir zaruriyet gerektiren bir durum ise, ücretsiz izin uygulaması en sağlıklı olanıdır.
Hangi durumlar da ücretsiz izin kullandırılabilir?
- İstekleri üzerine, kadın çalışan analık izninin bitiminden itibaren ve 3 yaşından küçük bir çocuğu evlat edinen eşlerden biri 6 ay süreyle ücretsiz izin kullanabilir.
- Yıllık iznini işyerinin bulunduğu mahal dışında kullanacağını belgeleyen çalışana 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- Kullanılan doğum sonrası analık hâli izninin bitiminden itibaren çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla ve çocuğun hayatta olması kaydıyla kadın işçi ile üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçilere istekleri halinde birinci doğumda altmış gün, ikinci doğumda yüz yirmi gün, sonraki doğumlarda ise yüz seksen gün süreyle haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin verilir.
Yukarıdaki nedenlerin dışında herhangi bir nedenden ötürü taraflar birbirlerini ücretsiz izin konusunda zorlayamazlar.
Ücretsiz izinler yukarıda da bahsettiğimiz gibi, 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 56. ve 74. maddelerinde beyan edilen nedenler dışında diğer tüm izinler tarafların rızasıyla kullanılması gerekmektedir.
İşçi işvereninden onay almadığı taktirde tek taraflı olarak ücretsiz izin kullanamaz. İşçi ücretsiz izin kullanmak istiyorsa, işvereninin rızasını almak ile mükelleftir. İşveren onaylamadığı taktirde işçinin tek taraflı bir karar ile ücretsiz izin kullanma hakkı bulunmamaktadır.
Özetleyecek olursak şayet;
Hiç bir durumda, işçi işvereni, işveren de işçiyi zorla ücretsiz izine çıkaramaz. Fakat, işçilerinden zaman zaman gelebilecek olan bir kaç günlük izin taleplerine olumsuz cevap vermek işçi ile işveren arasında huzursuzluğa sebep olabilir. Bu nedenle, işveren olarak, aşırıya kaçılmadığı sürece içeride senelik izni olmayan işçilerinize bir kaç günlük ücretsiz izin vermeniz sizi herhangi bir problem ile karşılaştırmaz.
Senelik izni olmayan işçi ücretsiz izin alabilir mi?
