Soru: Merhaba, geçen ay iş yerimde bir iş kazası geçirdim. Elimde platin var ve tekrardan eski sağlığıma kavuşma konusunda endişelerim mevcut. Ben İş kazası sonrası dava açabilir miyim? Bana yardımcı olursanız çok mutlu olurum, şimdiden teşekkür ederim. Kolay gelsin.
Cevap:
Merhabalar,
Geçmiş olsun. Öncelikle belirtmek isteriz ki, olası bir iş kazasında işverenlerin bir takım yükümlülükleri vardır ve kaza sonrası öncelikle bu yükümlülükleri yerine getirmesi gerekmektedir.
İşverenler, iş yerlerinde gerçekleşen iş kazalarından sonra;
- İş kazası geçiren işçiye derhal sağlık müdahalesi gerçekleştirmeli ve en yakın sağlık kurumuna sevk edilmesini sağlamalıdır.
- İş kazası ile ilgili, kaza raporu düzenlenerek, tutanağa iki şahit adı yazılır ve imzalarını alması gerekmektedir.
- İş kazası derhal, iş yerinin bağlı bulunduğu kolluk kuvvetlerine işveren tarafından bildirilmesi gerekmektedir.
- İş kazası ile ilgili, Sosyal Güvenlik Kurumu’na 3 gün içerisinde elektronik ortamda bildirim yapılması gerekmektedir.
Şayet yukarıda sıraladığımız bu işlemlerin yapılmaması halinde işlemi yapmaya zorunlu olan işverenler için Sosyal Güvenlik Kurumu tahkikat başlatacaktır. İşverenlerin kanunun belirlemiş olduğu sürelere uyulması gerekir. Şayet bu sürelere uyulmaması kazanın oluşunda ki kusur oranları belirlemede önemli bir etken olabilir. İş kazası bildirim süreleri ne kadardır?
İş kazası sonrası dava açabilir miyim?
İş kazası halinde hangi davalar açılır?
İş kazasının meydana gelmesiyle birlikte, işçinin yaralanması, ölümü hallerinde ilgili kolluk birimi ve Cumhuriyet Savcısı gerekli soruşturmayı yaparak ilgililer aleyhine ceza davası açacaktır. Bunun yanı sıra işçi veya mirasçıları (işçinin ölümü halinde) tarafından da hukuk davaları açılabilecek, tazminata yönelik talepler istenebilecektir. Görevli ve yetkili mahkemede açılacak maddi tazminat davası ve manevi tazminat davası gibi davalar, iş kazası temelli olacak ve iş kazası neticesinde işçinin uğramış olduğu maddi manevi zararı tazmin etme amacı taşıyacaktır.
Örneğin;
- İşçinin yaptığı iş ile ilgili bir bilgisi var mı?
- İşçinin mesleki eğitimi mevcut mu?
- İşçi işbaşı eğitimi aldı mı?
- İşçi iş kazası sırasında gerekli koruyucu malzemeleri kullanıyor muydu? Bu malzemeleri işveren işçiye temin etti mi?
- İş yerinde iş sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili yönetmeliğe uygun hareket ediliyor mu?
İş Kazası ceza davası nedir?
Her işverenin çalıştırdığı işçisini gözetme ve koruma sorumluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla iş kazaları bu durumun gözardı edilmesinden kaynaklanıyor olabilir.
İş kazalarından sonra tazminat alabilir miyim?
Evet alabilirsiniz. Fakat bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Bunlardan en önemlisi, işçinin yaşadığı kazanın kanunumuzda belirtilen iş kazası tanımına uygun olması gerekmektedir. Buna ek olarak, işverenin kazada kusurlu olması, işçinin fiziksel ve ruhsal açıdan yara alması ya da hayatını kaybetmesi durumunda tazminat olayları ortaya çıkmaktadır.
Eğer bir işçi çalıştığı iş yerinde kendisine verilen görevi usulüne uygun bir şekilde yaparken, kaza sadece işverenin gerekli önlemleri almamasından ve gözetmemesinden kaynaklanıyor ise, işçi haklarını işvereninden tazmin edebilir. Ayrıca işçi kaza sonrasında karşılaştığı, hastane ya da fizik tedavi masraflarını da tazminat tutarlarına dahil edebilir. İşçi, işverenin kusurundan ötürü gerçekleşen iş kazasından sonra, çalışamadığı dönemler ile ilgili zararlarını da işverenden tazmin edebilme hakkına sahiptir.
İşçi iş kazası sonrası vefat eder ise, vefat eden işçinin bakmak ile yükümlü olduğu aile bireyleri tazminat davası açabilir.
İşçi eğer iş kazası sonrası vefat eder ise, işçinin bakmak ile yükümlü olduğu aile bireyleri, işverene maddi tazminat davası açabilir. Vefat eden işçinin eğer var ise hastane masrafları, defin ve cenaze işlemleri ve bakmak ile yükümlü olduğu kişilerin ekonomik destekten mahrum olmaları da tazminat tutarlarına eklenebilir.
Maddi tazminat davası neleri kapsar?
İş kazası geçiren işçi, ruhen ve/veya bedenen zarara uğramış olabilir. İşte ruhen veya bedenen zarar gören işçinin bu zararını gidermesi adına Türk Borçlar Kanunu gereğince dava açma hakkı bulunmaktadır. Türk Borçlar Kanunu’nun 51 ve devamında düzenlenen haksız fiil neticesinde tazminat maddelerine göre iş kazası geçiren işçi ; cismani zarar halinde zararının giderilmesini talep edebilecektir. Bunun yanı sıra ölüm ve bedensel zararlarda zarara uğrayan işçi bazı giderlerin karşılanmasını talep edebilecektir. Ölüm ve bedensel zarar halinde iş kazası geçiren işçi şu giderlerin karşılanmasını talep edebilir :
İşçinin iş kazası sonrası vefatı halinde;
- Cenaze giderleri,
- Tedavi giderleri (ölümden önce bir tedavi süreci var ise)
- Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
- Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar.
İşçinin iş kazası sonrası bedensel hasarları halinde;
- Tedavi giderleri,
- Kazanç kaybı,
- Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar.
- Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
Talep edilebilir.
İş kazası geçiren işçi, işveren aleyhine maddi tazminat davası açabilecek, bu maddi tazminat davasında yukarıda bahsi geçen giderlerin karşılanmasını talep edebilecektir.
Burada dikkat edilmesi gereken husus, işçinin geleceğe yönelik hak kayıplarını da talep edebilmesidir. İş gücü kaybına uğrayan bir işçi, gelecekte bunun sıkıntısını yaşayabilir ve iş kazası ve sonrasındaki süreçte kendisine bağlanan aylıklar ilk zamanlarda kendisini tatmin etsede, ilerleyen dönemlerde problem yaşayabilir. Bu neden ile tazminat davalarında dikkat edilmesi gereken en önemli husus, işçinin çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden dolayı uğrayacağı zararlardır.
İş kazası nedeniyle açılacak davalardan olan maddi tazminat davası için en önemli belge, Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından düzenlenen tutanaklar, belgelerdir. Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri, iş kazasını yerinde inceleyecek, tarafların ifadelerine başvuracak, iş kazası geçiren işçinin sigorta bilgileri ve çalışma koşulları, maaşı vb. hususlarda bilgi sahibi olacak ve her türlü araştırmayı yapacaktır. Gerek kusur oranlarının belirlenmesi gerekse de işçinin iş gücü kaybının tespit edilmesinde önemli rol oynayacaktır. İşbu nedenle Sosyal Güvenlik Kurumu müfettişleri tarafından hazırlanan raporlar çok büyük önem taşımaktadır.
Borçlar Kanunumuzun ilgili maddelerinde düzenlenen manevi tazminat ; bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özellikleri göz önünde tutularak, zarar görene uygun bir miktar paranın ödenmesi şeklinde madde metninde ifade edilmiştir. Şayet ağır bedensel zarar veya ölüm halinde de zarar görenin veya ölenin yakınlarının da manevi tazminat talep edebileceği Türk Borçlar Kanununda yer almıştır.
Manevi tazminatın şartları nelerdir?
Gerçekleşen iş kazalarından sonra, arzu edilir ise maddi tazminat davalarına ek olarak işverenlere manevi tazminat davası da açılabilir.
İş kazası nedeniyle zarar gören veya ölenin yakınları için manevi tazminata hükmedilebilmesi için bazı şartların varlığı aranacaktır. Bu şartlar şu şekildedir :
- Fiil,
- Fiil neticesinde zararın meydana gelmesi,
- Zarar ile fiil arasında illiyet bağı,
- Fiilin hukuka aykırı olması,
- İşçinin cismani zarara uğraması
Eğer yukarıda sıraladığımız şartların varlığı söz konusu ise, Hakim ; manevi tazminata hükmedebilir.
İş kazası sonrası tazminat davası için nereye başvurabilirim?
İş kazası sonrası tazminat davası açmak için, ikamet ettiğiniz adrese bağlı bulunan ya da iş yerinizin bağlı bulunduğu iş mahkemelerine başvurarak yasal süreci başlatabilirsiniz.
Hangi hallerde yapılan kazalar iş kazası sayılır?
İş kazası olduğu gün için SGK primi yatırılır mı?
İş kazası sonrası dava açabilir miyim?
