Hamile olduğu için işçi işten çıkarılabilir mi?
Soru: Merhaba, yaklaşık 6 aylık hamileyim. Bu ay itibariyle işten çıkartılıyorum. İşverenin beni sırf hamileyim diye işten çıkarma hakkı var mı? Hamile olduğu için işçi işten çıkarılabilir mi? Teşekkürler.
Cevap:
Merhabalar,
Geçerli bir neden olmadıkça tam süreli çalışan işçiye karşı kısmi süreli çalışan işçiye, belirsiz süreli çalışan işçiye karşı belirli süreli çalışan işçiye farklı işlem yapılamaz. 4857 Sayılı İş Kanunu‘nda bu durum eşit davranma ilkesi olarak adlandırılmıştır. Bknz: İşverenin eşit davranma ilkesi
Dilerseniz ilk önce işverenin eşit davranma ilkesine göz atalım.
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesi’nde konu ile ilgili;
Biyolojik bir zorunluluk olmadıkça veya işin niteliğine ilişkin nedenler mecbur kılmadıkça işçiye; iş sözleşmesinin yapılması, şartlarının oluşturulması, uygulanması ve sona ermesi konusunda, cinsiyet ya da hamilelik nedeniyle farklı işlem yapılamaz.
Aynı ya da eşit değerde olan bir iş için cinsiyetten kaynaklı daha düşük bir ücret belirlenemez.
İşçinin cinsiyetinden kaynaklanan özel bir takım koruyucu hükümlerin uygulanıyor olması, o işçiye daha düşük bir ücretin uygulanmasına gerekçe olamaz.
İşçiler arasında sendikal nedenlere dayalı ayrım yapılamaz.
İfadelerine yer verilmiştir.
Bu nedenle işverenler çalıştırdığı tüm işçilere eşit mesafede yaklaşmalı, onların biyolojik ve kültürel farklılıklarından dolayı farklı muamele göstermemelidir. İşveren bir işçisinin sırf etnik kökeninden dolayı diğer işçilerden farklı davranamaz, işverenler sadece bazı işçilerinin kadın olmasından dolayı, erkek işçilerine verdikleri ücretten daha az ücretle çalıştıramaz ve tabi ki iş sözleşmeleri kadın işçilerin hamile kalması nedeniyle de feshedilemez.
İşverenlerin işçilerinin iş sözleşmelerini feshedebilmeleri için somut nedenlere ihtiyaçları vardır. Peki bunlar nelerdir?
Başlıkta da belirttiğimiz gibi, işverenler işçilerin iş sözleşmelerini feshedebilmek için ellerinde somut nedenler olması gerekmektedir.
Örneğin sizi işten çıkartmaları için;
- İş yerinde ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı harekette bulunmanız gerekmektedir. Bknz: İşverenin derhal fesih hakkı
- Ay içerisinde üst üste iki gün, farklı günler de aynı ay içerisinde üç gün ya da aynı ay içerisinde tatil gününden sonraki ilk iş gününde işe gitmemeniz gerekmektedir. İş yerini izinsiz terkeden işçi için nasıl işlem yapılmalıdır
- Sağlık problemlerinizin olması gerekmektedir.İşveren tarafından sağlık nedenleriyle fesih ne demektir?
- Tutuklanmanız vb. gibi durumların oluşması gerekmektedir.İşçinin tutuklanması halinde iş akdinin feshi
Bunların dışında gerçekleşen hadiseler nedeniyle işverenler işçilerini işten çıkartamazlar.
Bir işçi sırf hamile olduğu için işten çıkartılamaz.
Yukarıda da söz ettiğimiz gibi, hamile bir işçinin iş sözleşmesi geçerli bir neden olmadıkça feshedilemez. İşçinin hamile olması iş sözleşmesinin feshi için somut bir neden olarak kabul edilemez.
Kötü niyet tazminatı talebinde bulunabilirsiniz.
Dikkat edilmesi gereken husus, iş güvencesi kapsamında olan işçiler, yani iş yerinde 30 kişiden veya daha fazla işçi çalışan işyerlerindeki en az 6 aylık kıdemi olan işçiler, kötü niyet tazminatından yararlanamazlar. Kanun bu işçiler için yazılı ve geçerli sebep ihtiva eden fesih olmadıkça işine son verildiği takdirde işe iade ve bu işe iade kararına uyulmaması halinde de iş güvencesi tazminatı diyebileceğimiz bir tazminat öngörmüştür. Eğer sizin çalıştığınız iş yerinizde 30 kişiden az çalışan söz konusu ise, işe iade davası açamaz, fakat işvereninize kötü niyet davası açabilirsiniz. Fakat iş yerinizde 30 ve üzeri çalışan söz konusu ise, bu sefer kötü niyet tazminatı açamaz fakat işe iade davası açabilirsiniz. Bknz: İş Kanunu ve yeni arabuluculuk sistemi
