sözleşme 1525756836 - Belirli süreli iş sözleşmesi hakkında merak edilenler — Belirli süreli iş sözleşmesi hakkında merak edilenler

Belirli süreli iş sözleşmesi nedir?

4857 Sayılı İş Kanunu’nun 9. maddesinin 2. fıkrasında “İş sözleşmeleri belirli veya belirsiz süreli yapılır” denildikten sonra gene aynı kanunun 11. maddesi’nin 1. fıkrasında bu sözleşme türleri tanımlanmıştır.

İlgili madde fıkrasına göre iş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır. Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi ise belirli süreli iş sözleşmesidir.

Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinden önce feshi

Sözleşmeyi işveren fesheder ise;

Eğer sözleşmeyi süresinden önce haklı bir neden belirtmeden fesheden taraf işveren ise, sözleşmeler de beyan edilen cezai şarta ek olarak Borçlar Kanunu hükümlerine göre, sözleşme bitimine kadar olan ücretini işçi, işverenden talep edebilir. Bu ücrete kalan bakiye ücreti ya da bakiye süre ücreti denmektedir. Kalan bakiye ücreti yalnızca işçinin isteyebildiği bir ücrettir. İşverenin işçiden böyle bir ücret talep etme hakkı söz konusu değildir.

Kalan bakiye ücreti tarafların belirlediği bir tutar olmaktan çok, mahkemenin belirlediği bir tutardır. Hesaplamasında işçinin maddi kaybı ve kazancı, gelir gider dengesi gibi birçok neden göz önüne alınarak hesaplanır. Burada belirlenen en önemli husus, haklı bir neden ile bir anda plansız bir şekilde işsiz kalan işçinin mağduriyetinin giderilmesidir. Eğer işçi bu süreçte başka bir işte çalışmışsa buradan sağladığı kazanç bu sürelerin ücretinden düşülür. Bu süreler çalışılmayan süreler olduğu için üzerinden SGK payı ödenmez.

Olası bir mahkeme durumunda, bütün durumlar detaylı bir şekilde incelenerek karara bağlanır. Mahkeme işçinin hem kalan ücretini hemde işçinin plansız bir şekilde işsiz kalıp yaşadığı mağduriyet nedeniyle işçiye ek bir tazminat ödenmesine karar verebilir. Bu tazminat, işverenin sözleşme şartlarına riayet etmemesinden kaynaklanır ve işvereni cezalandırmak için verilir.

Sözleşmeyi fesheden işçi ise;

Aynı haksız feshi işçi gerçekleştirdiğinde de işveren iş sözleşmesinde belirtilmiş olan cezai şartı işçinin ücretinden tahsil eder. Bunun yanında uğradığı mali zararı Borçlar Kanunu hükümleri çerçevesinde işçiden talep edebilmektedir. Fakat buna karşılık direkt olarak işçinin ücretinden bir kesinti yapamaz. İşveren bu talebini 30 gün içerisinde dava veya takip yoluyla yapabilir. Aksi takdirde tazminat isteme hakkı düşer.

Belirli süreli iş sözleşmesi kaç kere yenilenebilir?

Belirli süreli iş sözleşmesinin yenilenmesi durumunda bazı özellikli durumlar aranmaktadır. Süre bitiminde taraflardan herhangi birinin yenilemek istediğinin beyanı ile sözleşmenin yenilenmesi söz konusu olabilir. Belirli süreli sözleşmeler en fazla bir kez yenilenebilir.

Sözleşme ilk kez yapılırken onu geçerli kılan şartlar ne ise yenilenirken de aynı şartların varlığına dikkat edilmelidir. Aksi durumda belirsiz süreli olarak dikkate alınır.

Birden fazla yenilenme durumunda ise “esaslı neden” aranmaktadır. Esaslı nedene dayandırılarak üst üste yenilenen sözleşmeler belirli olma özelliğini korurlar. Aksi halde işverenin tamamen işçinin tazminat yükünden kurtulmak için sürekli olarak belirli süreli iş sözleşmesi yapması söz konusu değildir.

İşsizlik maaşı almanın şartları nelerdir?

Belirli süreli iş sözleşmesinde ihbar tazminatı

Belirli süreli iş sözleşmelerinde işin bitiş tarihi önceden belirlendiği için “ihbar tazminatı” söz konusu değildir. İş kanununda sadece belirsiz süreli sözleşmeler için ihbar tazminatında söz edilmiştir. O nedenle belirli süreli iş sözleşmelerinde “ihbar tazminatı” yoktur. Fakat, taraflar arasında yapılan belirli süreli iş sözleşmesinin kanunen geçersiz olması ve sözleşmenin belirsiz olarak nitelendirilmesi durumunda “ihbar tazminatı” durumu ortaya çıkar.

Belirli süreli iş sözleşmesinde kıdem tazminatı

Sözleşmeler gerek belirli olsun, gerekse belirsiz olsun bir yıl şartını dolduran tüm çalışanların iş akdi işveren tarafından feshedildiği taktirde kıdem tazminatı ödenir. Belirli süreli iş sözleşmelerinde işin bitiş tarihinin belli olmasına rağmen, 1 ( bir ) yıllık çalışmanın sonrasında işverenin sözleşmeyi yenilemeyeceği beyanı, işveren tarafından fesih olarak da nitelendirilebileceği için belirli süreli iş sözleşmelerinde kıdem tazminatı vardır.

Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işsizlik maaşı alır mı?

İşsizlik sigortasına ilişkin düzenlemeler, 4447 sayılı yasa ile yapılmaktadır. Yasal düzenleme kapsamında; herhangi bir sigortalının işsizlik ödeneğinden yararlanabilmesi için, son 3 yılda en az 600 gün ve son 120 günde kesintisiz işsizlik sigortası primi ödeyerek çalışmış olması ve kendi iradesi dışında işsiz kalması gerekmektedir. Belirtilen prim ödeme şartını yerine getirmiş olan sigortalı, belirli süreli iş sözleşmesinin süre bitimi nedeni ile iş sözleşmesinin feshi durumunda; işsizlik maaşından faydalanabilir.

Belirli süreli iş sözleşmesinde deneme süresi

4857 Sayılı İş Kanunu‘nda belirli süreli iş sözleşmelerinde deneme süresi konulamayacağına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Bu neden ile belirli süreli iş sözleşmelerine de deneme süresi konulabilir.

İş sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olmasının, bu sözleşmenin sona ermesi veya feshinde uygulanacak kuralların farklılık göstermesi bakımından önemi bulunmaktadır.

Taraflar, iş sözleşmesine deneme süresi koyup koymamakta serbesttirler. İş sözleşmesinin, belirli süreli veya belirsiz süreli olması, sözleşmeye deneme süresi konulmasına engel değildir.

Sendikalar ile işverenler arasında imzalanan iş sözleşmelerinde bu süreler maksimum 4 ay, bireysel olarak imzalanan sözleşmeler ise maksimum 2 aydan fazla olamaz. Hiç bir taraf kendi isteği doğrultusunda bu süreleri ” 4 ay, 6 ay ya da 1 sene olarak belirleyemez.“