02 koduyla işten çıkarılma
02 koduyla işten çıkarılma, deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi, yani istifa anlamına gelmektedir. Bir işçi iş sözleşmesini deneme süresinde kendi feshetmek istiyor ise, işverenler Sosyal Güvenlik Kurumu’na işçi adına düzenleyeceği işten çıkış bildirgesinde bu kodu kullanmak zorundadır. Bknz: SGK işten çıkış kodları ve açıklamaları
02 koduyla işten çıkarılma ne demektir?
Çalışma hayatında işçiler ve işverenler bir işi yapmak ve yaptırmak için aralarında iş sözleşmesi yaparlarken, belirli bir süre birbirlerini karşılıklı olarak denemek isteyebilirler. Bu son derece olağan ve normal bir durumdur.
İşveren; İşçinin bilgisini, yapacağı işe yatkınlığını, alışkanlığını, yeteneklerini, çalışkanlığını ve verimini ölçmek, ayrıca kişiliği hakkında bilgi edinmek ya da bir kanaat sahibi olmak isteyebilir.
İşçi; İş yerinin ve çalışma şartlarının kendisine uygun olup olmadığını anlamak, bu gaye ile işi, iş yerini ve çalışma şartlarını görmek ve gözlemlemek, incelemek, takip etmek ve işi yapıp yapamayacağını anlamak, bunun yanı sıra işverenin yaklaşımlarını öğrenmek isteyebilir.
İşçi de işveren de bunları yapabilmek için biraz süreye ihtiyaç duyabilirler.
Deneme süresi ne demektir?
İşte, iş sözleşmelerinin yapılışında işçinin işvereni, işverenin de işçiyi denemek için kararlaştırdıkları, ancak kanunla üst sınırı belirlenmiş süreye “Deneme Süresi” denilmektedir. Deneme süresi 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesi gereğince bireysel sözleşmeler de maksimum 2 ay ile sınırlıdır. Bu durum toplu iş sözleşmelerinde 4 aya kadar uzatılabilir.
Deneme süresi; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesinde öngörülen, işçi ve işveren arasında yahut işçiler ve işveren arasında yapılan bireysel ya da toplu iş sözleşmesinde öngörülen, sözleşmenin her iki tarafına da bildirim süresine uymadan ve tazminatsız olarak iş akdini fesih hakkı tanıyan düzenlemedir. Bknz:Deneme süresi ile ilgili merak edilenler
Deneme süresinde bildirim şartı aranmamaktadır.
Hepimizin bildiği gibi normal şartlarda, eğer 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 24. ve 25. maddeleri ile ilgili bir durum söz konusu değil ise, taraflar iş sözleşmelerini feshetmeden önce, aynı kanunun 17. maddesi gereğince birbirlerine yazılı bildirim yapmak zorundadır. Fakat eğer iş sözleşmesi deneme süreli ise ve deneme süresi içerisinde sözleşme feshi hakkını kullanmak isteyen taraf, karşı tarafa herhangi bir bildirim yapmak zorunda değildir.
Bu neden ile işçi iş sözleşmesini deneme süresinde feshetmek diğer bir deyiş ile istifa edecek ise, işverenine herhangi bir şekilde bildirim yapmasına gerek yoktur. İşçi iş sözleşmesini deneme süresi içerisinde bildirimsiz olarak feshetme hakkına sahiptir. İşçi bu fesih işleminden sonra, E-devlet üzerinden hizmet dökümünü kontrol ettiğinde 02- Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi ibaresini görecektir.
Özetlememiz gerekir ise;
- E-devlete hizmet dökümünüzde göreceğiniz 02 kodu, Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi anlamına gelmektedir.
- Deneme süresi bireysel sözleşmeler de maksimum 2 aydır. Bu süre içerisinde işçi iş akdini bildirimsiz olarak feshedebilir.
- İşveren deneme süresinde iş akdini fesheden işçiden ihbar tazminatı talebinde bulunamaz.
