Maktu aylık nedir?
Hastalık, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığın tam olarak ödenmesi haline maktu aylıkla çalışma denir. Raporu nedeni ile iş göremezlik ödeneği alan işçi bu ödeneği iş yerine iade ederek maktu aylığını tam alır.
Çalışanın eline her ay aynı miktarda ücretin geçmesi ve hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil gibi ücretlerin de içinde olduğu ücret çeşididir. Ücretin sözleşmede bu şekilde belirtildiği durumlarda çalışana ayrıca hafta tatili ve genel tatil ücreti ödenmez, ödenen ücretin içinde olduğu kabul edilir.
Fakat belirtilen günlerde işçinin çalışması durumunda aylık maktu ücretlerinin 30’da 1’i günlük ücret kabul edilerek ayrıca ödeme yapılması gerekmektedir.
Maktu ücretin bir özelliği de çalışanın herhangi bir nedenden ötürü (izinli, istirahatli, mazeretli) işine devam edemediği günler için de ücretinden kesinti yapılmamasıdır. İşçiye bu dönemler ile ilgili herhangi bir kesinti uygulanmaz ve ücreti tam olarak ödenir.
Diğer ücret ödeme şekilleri nelerdir?
İş hayatımız da saatlik, günlük, haftalık, parça başı, yüzde usulü vb. şekilde ücret ödeme şekilleri bulunmaktadır.
Bu şekilde ücret alanlar hasta, izinli ya da benzeri nedenlerle çalışamadığı günler için ücret ödenmez. 28 gün olana ilgili ay için 28 günlük 31 gün olan aylarda 31 günlük ücret ödenir. Ancak bu şekilde ücret alanlar için maktu ücrete istisna olan ve aylık ücretin içinde kabul edilen hafta tatil ücreti, genel tatil ücreti, ulusal bayram ücretinin ayrıca ödeneceği hususunda düzenlemeler bulunmaktadır.
Parça başı çalışan kişinin hafta tatili ücretinin çalışılmasa bile ayrıca hesaplanması ve ödenmesi gerekmektedir, eğer bu günlerde çalışma olursa bu saatler için ayrıca ücret hesaplaması gerekir.
Özetlememiz gerekir ise şayet;
Öncelikle asgari ücretin günlük ücret olduğu, işçilerle yapılan iş sözleşmesinde ya da toplu iş sözleşmesinde ücretin maktu (aylık) ücret olduğunun açıkça belirtilmesi, işçinin istirahatlı ya da izinli olduğu ve hatta diğer herhangi bir nedenle işine devam edemediği durumlarda bile çalışanın ücretinden hiçbir kesinti yapılmaması, çalışana aylığının noksansız olarak ödenmesi söz konusuysa ücret sisteminin maktu (aylık) ücret olduğu, bu durumlar dışında ise işçiye günlük ücret sistemine göre ödeme yapıldığı, maktu (aylık) ücret sisteminin istisna olduğu ve ispatının ileri süren tarafından yapılması gerektiği hususları bilinmelidir.
Dolayısıyla, maktu (aylık) ücrete dair belirtilen kıstaslar söz konusu değilse, işçinin ücreti hesaplanırken, 31 gün çeken aylar için 31 gün üzerinden, 28 veya 29 gün çeken Şubat ayı için de bu günler dikkate alınarak ücreti hesaplanmalıdır.
