Geçici iş görememezlik ödeneği nedir?

Türkiye’de uygulanmakta olan sosyal güvence sistemi Avrupa ülkeleri arasında uygulanan en kapsamlı sistemlerden biridir demek hiç yanlış olmayacaktır. Bu sistem çalışan, emekli olan ve işsiz olan birçok kişiye bazı haklar tanımlayarak bu haklar ile sosyal güvence sağlamaktadır. Devletin sosyal güvence adı altında vatandaşlarına sağladığı en önemli haklardan birisi ise iş göremezlik ödeneği alma hakkıdır. Bu hak çerçevesinde gerekliği tüm soruların cevaplarını detaylı bir şekilde yazımızda bulabileceksiniz.

Geçici İş göremezlik ödeneği nedir?

Bu ödenek, sigortalı işçilerin iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve gebelik durumlarında sağlık kurumlarından veya doktor kurullarından alınacak bir rapor sayesinde belirtilen bir süreçte istirahat etmesi gerektiği için işçinin çalışamamasıdır. Buna bağlı olarak kişiye verilen ödenek ise, işten ayrı kalınması durumunda kişiye yapılan gelir yardımıdır.

Hastalık halinde verilecek geçici iş göremezlik ödeneği ne kadar diye soracak olursanız bu durum kurum tarafından yetkilendirilmiş sağlık raporu temin edilmiş olması ile belirlenmektedir. İş görememezlik süresinin 3. Gününden sonraki süreç içerisinde eğer tedavi yatarak devam ediyorsa kişinin çalışma sürecinin içerisinde bulunan günlük kazancı ne kadar ise o kazancın yarısı, tedavi eğer ayakta devam ediyorsa günlük kazancın 3/2’sidir.

Tabi ki bu durum sadece, hastalık ya da gebelik durumlarında alınan geçici iş görememezlik ödeneğini kapsamaktadır. İş Kazaları ve meslek hastalıklarından doğan raporlardan sonra alınacak geçici iş görememezlik ödenekleri yüzde yüz olarak hak sahibi kişiye ödenir.

Geçici iş göremezlik ödeneğinden yararlanma şartları nelerdir?

Geçici iş göremezlik ödeneğinin kişiye ödenmesi durumunun oluşması için bazı şartların olgunlaşması gerekmektedir. Bu şartlar;

Çalışanın istirahat sürecinin başlangıç sigortalı olması,
İş göremezlik sürecinin başlangıcından önceki son bir yıl öncesine kadar en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi ödemesi yapılmış olması,
İstirahat raporunun özellikle çalışılan kurum tarafından yetkilendirilmiş hekimlerden alınması gerekmektedir.

Bknz: Özel hastaneden alınan rapor geçerli midir?

Geçici İş göremezlik ödeneği

Hangi sigorta statüsüne tabii olduğunuz ile alakalı bir durum olarak 4/a statüsünde bulunan kişiler geçici iş göremezlik ödeneği almak için elektronik ortamlardan başvuru yapılması zorunludur. Fakat bu zorunluluk istirahat alan işçide değil, işverene aittir. İşverenler E-ödenek sistemi aracılığı ile, istirahat alan işçinin işçisinin raporunu sisteme tanımlamalıdır.

Geçici iş görememezlik ödeneği sorgulama

İş göremezlik ödeneği sorgulaması yapmak için ise e-devlet kanalını kullanabilirsiniz. turkiye.gov.tr internet sitesinden, T.C. kimlik numaranız ve E-devlet şifreniz ile beraber işlem yapabilirsiniz. Sisteme giriş yaptıktan sonra “4A – 4B iş göremezlik ödeme görme” kategorisinde, tarafınıza ne kadar geçici iş görememezlik ödeneği çıktığını ve görebilirsiniz. Böylelikle, ödenek çıktı mı? Ödeneği ne zaman alabilirim? Gibi sorularınıza cevap bulabilirsiniz.

Bknz: APHB ve istirahat süresince çalışmamıştır kutucuğu

Geçici iş görememezlik ödeği nasıl alınır?

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan duyuruda, sigortalı ve hak sahiplerine yapılan

Geçici iş göremezlik (Rapor Parası),
Şahıs tıbbi malzemeleri,
Emzirme yardımı,
Şahıs sağlık yolluğu yardımı gibi bazı ödemeler,

Günlük olarak PTT işyerlerinden yapılacak olup hak sahibinden herhangi bir masraf kesilemeyeceği ve ödemelerin 20.07.2017 tarihi itibarı ile başlayacağı belirtilmiştir. Vatandaşlar herhangi bir gün sınırına tabii tutulmaksızın, PTT iş yerlerinden mesai saatleri içerisinde T.C. kimlik numarası üzerinden ödeme gününden itibaren iki aylık sürede ödenecektir.

Geçici iş görememezlik ödeneği, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından PTT’ye gönderildiği tarihten itibaren iki ay içerisinde hak sahibi tarafından tahsil edilmez ise, bu sefer geçici iş görememezlik ödeneği, PTT tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu’na geri iade edilir ve Sosyal Güvenlik Kurumu bu ödeneği emanet altına alır. Hak sahibi kişi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na ait, Alo 170’i arayarak ödeneğin tekrardan PTT şubelerinde aktarımını talep edebilir. Bu talep sonrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu en kısa sürede ödeneğin tekrardan PTT şubelerine gönderimini sağlayacaktır.

Ne kadar iş görememezlik ödeneği alırım?

Yazımızın başında söz ettiğimiz gibi, istirahatlı olması nedeniyle çalışamayan işçinin öncelikle günlük kazancı hesaplanır. Günlük kazanç, raporun başladığı tarihten önceki on iki ayın son üç ayında, sigortalı adına Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmiş olan prime esas kazançların, bu süredeki gün sayısına bölünmesi suretiyle bulunur.

Bu konu ile ilgili detayları ve örnek hesaplama işlemi için Ne kadar Rapor ( istirahat ) parası alabilirim? başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.