Giydirilmiş ücret nedir?
İşçinin kıdem tazminatını hak ederek işten ayrıldığı durumlar çoğunlukla işverenin işten çıkardığı durumlar olmaktadır. İşçi, işten çıkarıldığında tüm hak edişlerini işverenin doğru ve eksiksiz olarak ödemiş olmasına dikkat eder. Hatta birçok işçi tazminatları, izin hakkı gibi alacaklarını internet ortamında ya da bilirkişilere hesaplatarak kendisine ödenen tutarla kıyas yapar. O nedenle bu hesaplamalar işverenlerin en çok dikkat etmesi gereken şeylerden biridir. İşçinin hakkının tam olarak ödenmesi ve yasal denetimlerde sıkıntılı süreçlerden geçmemek için kıdem tazminatı hesabının doğru yapılması, kıdem tazminatı hesaplamasında giydirilmiş ücrete dahil olacak kalemlerin doğru tespit edilmesi gerekmektedir.
Giydirilmiş ücret kavramı
İşçilere nakden ödenen çıplak ücrete, süreklilik gösteren, iş karşılığında para ya da aynı olarak oluşan, yemek, yakacak elbise vb. ödemelerin, ödenen primlerin, ikramiyelerin eklenmesiyle bulunan ücrete giydirilmiş ücret denilmektedir.
Giydirilmiş ücret, işçinin bir aylık ücreti ile o işyerindeki işveren tarafından sağlanan parayla ölçülebilir sürekli menfaatlerinin bir aya karşılık gelen tutarları toplamı anlamına gelmektedir. İşçinin kazancı sadece asıl ücret yani çıplak ücretse, giydirilmiş ücreti de sadece asıl ücreti olacaktır.
Kıdem tazminatı hesaplaması yapılırken, kişilerin son brüt ücretleri ile aylık ücretinin yanında kişiye sağlanmış düzenli ödemelerin tümü olan giydirilmiş ücret dikkate alınmaktadır.
Kıdem tazminatı hesaplamasında işçinin brüt ücretinin esas alınması gerekir. Kıdem tazminatı esas ücretin belirlenmesinde kişinin aylık brüt ücretinin yanında düzenli olarak yapılan tüm ek yardım ve menfaatlerin de dahil edilmesidir.
İşçiye her ay veya üç ayda bir gibi belirli ve düzenli periyodlara bağlanmış ödemelerin giydirilmiş ücrete dahil edilmelidir. Burada önemli olan konu, kıdem tazminatı hesaplaması sırasında kişinin işten ayrılış tarihinden geriye dönük son bir yıl içerisindeki düzenli ödemelerin yıllık ortalamasının alınıp ücrete dahil edilmesidir.
Düzenli ödemeler genellikle, yol yardımı, yakacak yardımı, yemek yardımı ve düzenli olması halinde tüm prim ve ikramiyeler de bu nitelikte değerlendirilip giydirilmiş ücrete dahil edilir.
Diğer taraftan; süreklilik arz etmeyen bir defaya mahsus ödenen ödemeler kıdem tazminatı esas ücreti olan giydirilmiş ücrete dahil edilmesi söz konusu değildir.
Özellikle sık karşılaşılan bir soru olarak kişiler net maaş üzerinden çalışıyor ve bu şekilde iş sözleşmelerinde yer alıyor olsa bile kıdem tazminatı hesaplama işlemleri brüt tutar üzerinden yapılmalıdır.
Özetlememiz gerekir ise şayet; ücretin giydirilmiş olması için ek menfaatlerin de yansıtılması gerekmektedir. Parayla ölçülebilen, sürekli olan ve işçiye bir menfaat sağlayan ödemeler nakdi de olsa ayni de olsa fark etmeksizin bir aylık değeri bulunarak kıdem tazminatı hesabında giydirilmiş ücrete dahil edilir.
Kıdem tazminatının hesabında dikkate alınacak ödemeler nelerdir?
- Aylık ücret,
- Temettü ödemeleri,
- Devamlı ödenen primler,
- Kasa tazminatı,
- Ünvan (imza) tazminatı,
- Malî sorumluluk tazminatı,
- Çocuk, aile, gıda, erzak, yemek, taşıt, giyim, yakacak, konut, havlu ve sabun yardımları, (işçi sağlığı ve iş güvenliği için verilen iş elbisesi, ayakkabı vb. hariç).
- Bazı Yargıtay kararlarında, devamlı nitelik taşımış olan fazla çalışma ücreti de giydirilmiş ücret kavramına dahil edilmektedir.
Kıdem tazminatının hesabına katılamayacak olan ödemeler nelerdir?
- Fazla çalışma,
- Hafta tatili ve genel tatil ücretleri,
- Devamlılık göstermeyen primler,
- Yolluklar (harcırah),
- Yıllık izin ücreti,
- Teşvik prim ve ikramiyeleri,
- Jestiyon ödemleri,
- Bir defalık verilen ikramiyeler,
- Seyahat primleri,
- İzin ve bayram harçlıkları,
- Doğum, ölüm, hastalık, iş arama, eğitim ve doğal âfet yardımları, vb.
- İş elbisesi ve çizme,
