Doğum yapan kadın işçilerin doğum sonrasında çalışamadıkları süreler için sigorta ödemeleri kesintiye uğrayabilir. Emeklilik dönemi hesaplaması yapılırken doğum nedeniyle sigortalılık dışında kaldıkları bu süreleri dışardan ödeyerek emeklilik hesabına dâhil etmeleri mümkün olabilmektedir.
Bu hizmet borçlanması 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 41. maddenin “a” bendinde düzenlenmiştir
Kimler Doğum borçlanması yapabilir? Doğum borçlanması şartları nelerdir?
Doğum borçlanması isminden de anlaşılacağı gibi, yalnızca doğum yapmış kadın işçilere tanınmış bir haktır.
Kadın işçinin bu haktan faydalanabilmesi için doğum öncesinde çalışıyor olması yani sigortalı olması gerekmekted
ir.Doğum öncesi sürede sigortalılık şartlarını yerine getirmemiş olan kadın işçiler doğum borçlanması hakkından faydalanamazlar.
Doğum borçlanmasında sigortalılık başlangıç süresi için yaş sınırı bulunmamaktadır. Sigorta başlangıcı 18 yaşın altında olan kadınlar da doğum sürelerini borçlanabilmektedir.
Kadın işçi en fazla 3 çocuğu için doğum sonrası süreleri borçlanabilir. Her bir çocuk için 2’şer yıl borçlanma hakkı vardır. Bu iki yıllık süre içerisinde sigortasının ödendiği günler var ise bu süreler borçlanma hesabına eklenmemektedir. Doğum borçlanması yapabilmek için bu günlerde prim ödemesinin olmaması şarttır.
Doğum sonrası için borçlanma yapacak olan kadın işçinin, borçlanacağı sürelere denk gelen günler içerisinde çocuğu vefat ederse, borçlanma için dikkate alınacak süre çocuğun vefatına kadar olan süre olacaktır.
Kadın işçi doğum borçlanması için çalışmadığı 2 yıllık sürenin tamamını borçlanmak zorunda değildir. Bu sürelerin yalnızca ihtiyacı kadarını da borçlanabilmektedir.
Yani emeklilik şartlarını tamamlamak için 100 prim gününe ihtiyacı olan kadın işçi doğum sonrası için sadece 100 prim gününü borçlanabilmektedir.
2016 Yılı itibariyle doğum borçlanma primleri ne kadardır?
Doğum yapan kadın işçiler, doğumdan itibaren 2 yıl içerisinde çalışmadıkları için borçlanabilecekleri prim günleri aşağıdaki gibidir;
- 1 çocuk için 720 prim günü,
- 2 çocuk için toplam 1440 prim günü,
- 3 çocuk için toplam 2160 prim günü,
Borçlanılacak tutar, sigortalının kendi belirlediği günlük kazancının %32’si alınarak hesaplanmaktadır.
Kadın işçi borçlanacağı prim günleri için kazanç matrahına kendisi karar verir. Bunun için belirlenen yasal alt sınır ve üst sınır asgari ücret üzerinden belirlenmiştir.
Belirlenen kazanç, asgari ücret ve asgari ücretin 6,5 katı sınırlarını aşmayan bir aralıkta olmalıdır. Borçlanma bu belirlenen kazanç tutarının % 32’si oranında yapılabilecektir. Bu durumunda 2016 rakamlarına göre asgari ve azami günlük borçlanma tutarı şu şekilde olacaktır:
- En az borçlanma tutarı günlük 17,57 TL.
- En fazla borçlanma tutarı günlük 114,19 TL.
Belirlenen günlük kazanç tutarının %32’si dikkate alınarak, borçlanma yapılacak prim günü ile çarpılarak borçlanma tutarı hesaplanır.
Doğum borçlanması için fazladan yapılan ödemelerin Sosyal Güvenlik Kurumundan geri alınma şansı yoktur. Bu neden bu hesaplamanın doğru şekilde yapılması gerekmektedir.
Prim borcunun tebliğinden itibaren bir ay içerisinde ödemenin yapılması gerekmektedir. Yapılmaması durumunda başvuru geçersiz sayılacak ve yeniden başvuru yapılması gerekecektir.
Doğum borçlanması için nereye başvurulur
Doğum borçlanması yapacak kadınların en son tabi olduğu sigorta koluna göre başvuru yapacağı yer değişmektedir. Buna göre:
- Bağkur kapsamında olan kadın sigortalı bağkur dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezine,
- SGK ve tarım sgk kapsamında olan kadın sigortalı en son çalışmasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezine,
borçlanma talep dilekçesiyle başvuruda bulunarak doğum borçlanması yapabileceklerdir.
