Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi
Türkiye yavaş yavaş bireysel emeklilik sistemine geçiş yapıyor. Bilindiği gibi 1 Ocak 2017’den itibaren ilk geçişler başladı ve kademeli olarak Bireysel emeklilik sistemine geçiş yapılmaya devam ediliyor. En son 100 ve 249 Personel çalıştıran iş yerleri 1 Temmuz 2017 Tarihinde sisteme dahil olmuştu. Sırada 50 – 99 arası personel çalıştıran iş yerleri var. Çalışan sayılı 50-99 arasında olan iş yerleri zorunlu bireysel emeklilik sistemine 1 Ocak 2018 tarihinde dahil oluyor.
Bilindiği gibi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından kabul edilen ve T.C. Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren zorunlu Bireysel emeklilik sistemi konusunda akıllara takılan, yanıt aranan pek çok soru var. Bu yazımız da kafanızda ki tüm soruların cevaplarını bulabilirsiniz. İşte “BES yani Bireysel emeklilik sistemi nedir?” sorusunun yanıtı ve konunun detayları.
Zorunlu bireysel emeklilik sistemi nedir?
Bireysel Emeklilik Sistemi, kısaca BES, Sosyal Güvenlik Sisteminin tamamlayıcı unsurlarından biri olarak görülmektedir. Faal olarak çalışanların, çalışma hayatları boyunca kazançlarının bir kısmını biriktirerek emekli olduktan sonra mevcut refah seviyesinin korunmasının amaçlandığı Bireysel Emeklilik Sistemi aynı zamanda uzun vadeli finansal kaynak yaratmakta ve istihdamın arttırılmasında rol oynamaktadır.
Gönüllü katılım şartına dayanan bu sistem, Türkiye’de yapılan düzenleme ile 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren zorunlu hale getirilmiştir. Otomatik katılım olarak da ifade edilen sistemden ayrılmak isteyenler, ilk iki ayın ardından sistemden çıkabilme hakkına sahip olabilirler.
Zorunlu Bes sistemi kimleri kapsıyor?
T.C. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren uygulama, 45 yaşın altında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan kamu ve özel sektör çalışanlarının tamamını kapsamaktadır.
Zorunlu Bes sistemine katılım nasıl gerçekleşecek?
Otomatik katılım olarak uygulanacak BES sistemine katılımlar iş verenler aracılığıyla gerçekleştirilecektir. Çalışanlar bu işlemler için herhangi bir başvuru işlemi yapmayacaktır.
Müsteşarlık tarafından uygun görülen bir emeklilik şirketi ile anlaşan şirketler üzerinden çalışanlar sisteme katılacaklar. Emeklilik şirketleri ise 31 Mayıs 2016 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‘nun hükümlerine uygun olarak bir emeklilik sözleşmesi hazırlar ve çalışanlar plana dahil edilir. Tüm bunların ardından iş verenler bunu çalışanlarına tebliğ ederler.
Her sistemde “zorunlu” ifadesi bulunsa da, bu ilk katılım aşamasında geçerlidir. İlerleyen dönemlerde sistemde çalışanlar ayrılmak istemeleri durumunda iki ay içerisinde cayabilirler. Cayma durumunda her hangi bir maddi kayıp yaşanmaz. Sistemden çıkan çalışanlara 10 iş günü içerisinde yatırdıkları katkı payları iade edilir.
Maaşımdan ne kadar kesinti yapılacak?
Bireysel emeklilik sistemine katılmanız halinde prime esas kazancınız %3’ü oranında bir tutar kesilecek ve sisteme aktarılacaktır. Ancak isteyenler daha fazla kesinti yapılmasını da talep edebilmektedir. Üst sınırla ilgili bir kısıtlama bulunmamaktadır. Sistemde kalınması durumunda her ay katkı paylarına devlet %25 oranında katkıda bulunacaktır.
Emeklilik sistemini E-devlet üzerinden takip edebilirsiniz.
Türkiye Sigorta Birliği açıklamasına göre, BES’te katılımcıların bilgilendirilmesi amacıyla e-Devlet’te e-Hizmetler bölümündeki Emeklilik Gözetim Merkezi sekmesinde “Bireysel Emeklilik Sistemi Devlet Katkısı Kullanım ve Limit Bilgileri Sorgulama” servisi başlatıldı. Temmuz 2016 sonunda kullanıma açılan servis aracılığıyla katılımcılar sistemdeki tüm sözleşmelerine ilişkin olarak; temel sözleşme bilgilerini, hesaplanan devlet katkısı tutarını ve ilgili yıl için kalan devlet katkısı limitini e-Devlet üzerinden takip edebiliyor.
Sistem ne zaman başlayacak?
Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi Türkiye kademeli olarak sisteme geçmeye başladı. İlk etapta çalışan sayısı fazla olan şirketler sisteme dahil oldu ve bu şekilde kademeli olarak devam etmekte.
- Çalışan sayısı 1.000 ve üzeri olan şirketler 1 Ocak 2017,
- Çalışan sayısı 250 – 999 arasında olan şirketler 1 Nisan 2017,
- Çalışan sayısı 100 – 249 arasında olan şirketler 1 Temmuz 2017,
- Çalışan sayısı 50 – 99 arasında olan şirketler 1 Ocak 2018,
- Çalışan sayısı 10 – 49 arasında olan şirketler 1 Temmuz 2018,
- Çalışan sayısı 5 – 9 arasında olan şirketler 1 Ocak 2019
2.000,00 TL Maaş alan ne kadar prim ödeyecek?
Eğer maaşınız asgari ücretin üzerindeyse doğal olarak daha fazla prim ödemek durumundasınız. Aylık prime esas kazancınız, 2.000,00 liraysa, maaşınızdan aylık 60,00 lira kesilecek. Bu da yıllık 720,00 lira kesilmiş olacağı anlamına geliyor.
3.000,00 TL Maaş alan ne kadar prim ödeyecek?
Aylık kazancınız 3.000,00 liraysa, maaşınızdan aylık 90,00 lira alınacak. Yıla vurulduğunda yapılacak olan toplam kesinti tutarı 1.080,00 lira olmuş olacak.
En yüksek prim oranları ne kadardır?
Otomatik katılım için aylık en yüksek kesilecek tutar ise, 321,00 lira ki, bu da 10.705,00 lira aylık alanlar için geçerli. Maaşınız daha fazla olsa dahi sizden maksimum 321,00 TL kesinti yapılacak.
Bireysel emeklilik sistemine kimler katılacak?
Bireysel emeklilik sistemine otomatik olarak dahil olacak kişiler SGK’lı ve bir işyerinde çalışanlar olacak. Bunun için 45 yaşını doldurmamış olmak gerekiyor. 45 yaşının üzerinde ki kişiler bu uygulamadan muaf tutulacak.
Peki memurlar da buna dahil mi?
Evet, uygulama 45 yaşını doldurmamış olan tüm kamu personelini de kapsıyor.
