Yıllık izin kullanım şekli değişti
Yıllık izinlerle ilgili düzenlemeler değişiyor. Şimdiye kadar izin süreleri; bir bölümü 10 günden az olmamak üzere, en fazla üçe bölünebiliyordu. Yeni dönemde işçiler, kullanılacak 10 gün dışındaki izinlerini isterlerse 1’er gün kullanabilecek. Bu, işçilere büyük bir avantaj sağlayacak. Ulusal ve dini bayramların başına ya da sonuna yıllık izin eklemek suretiyle hafta sonuyla da birleştirilerek daha uzun izin yapmak mümkün olacak.
Yeni sisteme göre işçinin kullanacağı izninin bir bölümü 10 günden aşağı olamayacak. Bir yıllık kıdemi olan işçi, yeni sistemde 14 günlük yıllık izninin bir bölümünü 10 gün olarak kullandıktan sonra kalan kısmı 1+1+1+1 şeklinde, 1+3 şeklinde 2+2 şeklinde kullanabilecek.
Aynı şekilde yıllık izni 20 veya 26 gün olanlarda bir bölümünü 10 günden aşağı olmamak üzere kullandıktan sonra kalan kısımları istedikleri şekilde anlaşmak suretiyle kullanabilecekler.
Kıdeme göre yıllık izin süreleri ne kadardır?
Yıllık izin hakkı, işyerindeki hizmet sürelerine göre;
Bir yıldan beş yıla (dahil) kadar olanlara: 14 gün
Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara: 20 gün
On beş yıl ve daha fazla olanlara: 26 gün
Hizmet süresi ne olursa olsun 18 yaşından küçük, 50 yaşından büyük işçilere: 20 gün
Olarak hesaplanmaktadır.
Yıllık iznimde başka bir işte çalışabilir miyim?
4857 Sayılı İş Kanunu’na göre böyle bir durum söz konusu değil. Ayrıyeten taraflar arasında imzalanan sözleşmelere göre işverenin işçi aleyhine yaptırım gücü de bulunmaktadır.
Hafta sonu tatili izin gününden sayılmaz
Yıllık izinde işçi ile işvereni karşı karşıya getiren uygulamalardan biri, hafta sonuna rastlayan günlerin izinden sayılıp sayılmaması. 4857 Sayılı İş Kanunu’na göre, yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Pazartesiden başlayarak 5 gün izin alan işçi, hafta sonunu da ekleyerek daha uzun izin yapabilir.
Yıllık izin hakkından vazgeçilemez
İşçinin yılın belli dönemlerinde dinlenme hakkını kullanabilmesi ve işverenin suiistimal etmesini önlemek amacıyla kanunda koruyucu bir hüküm bulunuyor. Buna göre, işçi istese de izin hakkından vazgeçemez. İşveren işçisini yıllık izne çıkarmalıdır.
Yıllık izin hakkı için iş yerinde çalışma süreniz en az bir yıl olmalı
Yıllık izin hakkını elde edebilmek için işçinin işyerinde işe başladığı günden itibaren bir yıl çalışmış olması gerekli. İlk defa işe başlayan işçiler için deneme süresi de hesaba dahil edilir. Çalışma süresi arttıkça yıllık izin süresi de artar.
Aynı işverene ait bir başka firmaya tayin de izin hakkı yok olmaz.
Yıllık izinlerin hesaplanmasında çalışma hayatındaki toplam süre değil, aynı işverenin işyerlerindeki hizmet süreleri dikkate alınıyor. Bankalar veya çok şubeli şirketlerin farklı işyerlerinde geçen hizmet süreleri, yıllık iznin hesabında birleştiriliyor. Aynı işverene ait A firmasından B firmasında çalışmaya başlayan işçinin yıllık izin hakkı sıfırlanmaz. Ayrıyeten kaza veya hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler, kadın işçilerin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı süreler, ( ücretsiz izin dönemi hariç ) yıllık izin hesabında çalışılmış gibi kabul ediliyor.
18 yaşından küçük, 50 yaşından büyük çalışanların yıllık izinleri en az 20 gün olmalıdır.
18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyük işçiler, iş yerlerinde ki çalışma süreleri kaç yıl olursa olsun yıllık en az 20 gün izin hakkına sahiptirler.
İşçiler izin ücretini peşin talep edebilirler.
İşveren, izin dönemine ilişkin ücreti işçiye, izne çıkmadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorunda. Örneğin, normalde ücretini çalışma bitiminde alan işçi, ayın 1’i ile 15’i arasında izne çıkacaksa, o sürenin parasını avans veya peşin olarak alabilir.
Hizmet akdi devam ettiği sürece yıllık izin süreleri paraya çevirilemez.
Bazen işçiler “Ben bu sene izin yapmayayım, bana izin paramı ödeyin” diyebilir. Fakat Kanuna göre bu mümkün değil. Çünkü işçinin izin hakkından vazgeçmesi mümkün değildir. İzin parasını almak, ancak işten ayrılma halinde söz konusu olabilir.
