Soru: Merhaba, bir işçimiz var ve işe sürekli geç kalıyor. Aslında çok geç gelmiyor ama gene de bu işçinin davranışlarından rahatsız oluyoruz. Bu işçiyi işten çıkartabilir miyiz? Bu işçiyi işten çıkartırsak acaba işe iade davası açıp tekrardan çalışma şansına sahip olabilir mi? Yardımlarınızı rica ediyorum, kolay gelsin.
Cevap:
Merhabalar,
Öncelikle belirtmek gerekir ise, 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 18. Maddesi’ne istinaden, otuz ve üzeri işçi çalıştıran işverenler, iş yerinde altı ay ve üzeri kıdemi olan işçilerin iş sözleşmelerini feshetmek için haklı bir neden sunmak zorundadırlar.
Haklı bir neden sunulmadan gerçekleşecek olan fesihler işverenlerin ilerleyen dönemler de daha çok problem doğurabilir.
Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, iş yerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.
İşveren iş yerinde ki huzuru sağlamak ile mükelleftir. 4857 Sayılı İş Kanunu‘na göre, işçinin işini özenle yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Burada inisiyatif işverene aittir. Bu konuda işverenin iradesi tartışılamaz.
İşçinin işini özenle yapabilmesi için hepimizin bildiği gibi en önemli hususlardan bir tanesi işçinin çalışma saatlerine riayet etmesidir.
İşçinin zamanında iş yerinde olmaması işyeri için büyük problemlere sebebiyet verebilir. Sektör ne olursa olsun, bir işçinin çok önemli bir sebebi olmadan ve amirine bilgi vermeden iş başı yapması gereken saati aksatması olağan bir durum olarak karşılanmaz.
Eğer bir santral operatörü zamanında iş başı yapmaz ise şirkete gelen telefonları cevaplanmaz, forklift operatörü iş yerine zamanında gelmez ise sevkiyat bölümünde aksaklıklar yaşanabilir. Her şey bir yana, işçinin sorumsuzluğunuzdan dolayı, aynı departmanda ki çalışma arkadaşlarına gereğinden fazla çalışma yükü biner ve bu da o bölümü olumsuz etkiler.
İşe geç gelme nedeniyle işten çıkarılma
İşverenler iş yerlerinde ki çalışanlarının iç huzurunu sağlamak ile yükümlüdür ve bunun için de yönetim hakkını kullanabilir. Çalışma saatlerine riayet etmeyen ve bu neden ile diğer çalışma arkadaşları ile problem yaşayan işçi ile birebir görüşüp, yaptığı bu sorumsuzluk nedeniyle işlerin aksadığını ve bu duruma devam etmesinin kendisi adına problem doğuracağını anlatmalıdır.
Tabi ki işveren yaşanan bu durumu alışkanlık haline getiren bir çalışanı ile ilgili illaki iyi niyet gösterip konuşmak zorunda da değildir. İşveren arzu eder ise, işçi ile hiç konuşmayıp yazılı olarak ihtar verebilir. Yapılan yazılı ihtar sonrasında işçiden alınacak olan yazılı savunma sonrasında bu sefer işlerin daha ciddi bir boyuta ulaşacağı konusunda zaten herkes hemfikir olacaktır. İhtarname de işçiye hangi nedenden dolayı ihtar verildiği ve davranışının devam etmesi halinde, iş sözleşmesinin feshedileceği kendisine yazılı olarak bildirilmelidir. Eğer işçiye yapılan bu yazılı ihtar sonrasında dahi işe geç gelme devam ediyor ise, işçinin iş sözleşmesini haklı neden ile feshedilebilir.
Kıdem tazminatı ödenmez
Birçok kez yazılı ihtar ve ikaza rağmen işçinin sürekli işe geç kalması çalışma ilişkisinin işveren açısından çekilmez bir hal alması nedeniyle iş sözleşmesi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. Maddesi’nin II-h bendinde hüküm altına alınan” işçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi” nedeniyle haklı nedenle fesih edilebilir. Bu neden ile yapılacak olan sözleşme fesihlerinde işçiye ihbar ve kıdem tazminatı ödenmez.
