Soru: Merhaba, özel bir şirkette çalışmaktayım. Gece vardiyasında yaklaşık 12 saat çalışıyorum ve bu çok yorucu oluyor. Bu durumda biz işyerinden tazminat alarak ayrılabilir miyiz? Gece çalışması kaç saattir? Teşekkür ederiz.
Cevap:
Merhabalar,
Gece çalışması, faaliyetini günün yirmi dört saatinde kesintisiz sürdürmek zorunda olan, faaliyetin günün gündüz bölümünü aşıp gece de devam etmesi ve vardiya adı altında işçi grupları oluşturularak çalışılan işyerleri için geçerli bir durumdur. Bunun için bir takım prosedürlerin yerine getirilmesi gerekmektedir. Yani en basiti, günün yirmi dört saati kesintisiz faaliyetin gerekmediği işyerleri ve işlerde zorunluluk durumu söz konusu değil ise gece çalışması yapılması yasaktır.
Gece çalışması kaç saattir?
4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 69. maddesi‘nde gece çalışmasının 7.5 saati geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır. 7.5 saatlik sürenin üzerinde yapılan çalışmalar ise fazla çalışma sayılacaktır. (Yargıtay 22. Hukuk Dairesi 2017/40262 E. 2017/20298 K. 03.10.2017 T.)
Bu bağlamda gece yaptığınız çalışma eğer 7.5 saatten fazla ise, siz fazla çalışma yapıyorsunuz. Yapılan fazla çalışma karşılığında size fazla çalışma ödeneği yani mesai parası ödenip ödenmemesi önemli değildir. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 69 maddesi‘nde de belirtildiği gibi, gece çalışması kavramı saat 20:00 – 06:00 saatleri arasında gerçekleşen çalışmadır. Yani bu saatler arasında yapılan çalışmalar gece çalışması olarak kabul edilmektedir. Günün 20:00 – 06:00 saatleri arasında yapılan çalışma ise maksimum 7.5 saat ile sınırlıdır. ( Turizm, güvenlik, sağlık hariç )
Unutmanız gereken bir şey var. Bunlardan birincisi, turizm, güvenlik ve sağlık sektörlerinde çalışmıyorsanız hiç bir şekilde yaptığınız gece çalışması 7,5 saati aşamaz. İkincisi hiç bir işveren size; Ben fazla mesai paranızı zamanında ödüyorum, bu neden ile fazla çalışma yapmak zorundasınız. ” diyemez. İşveren bunun için sizden yazılı olarak muvafakatname almalıdır. Sizin rızanız olmadan sizi asla fazla çalışmaya zorlayamaz. Bu neden ile iş sözleşmenizi 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesi’ne istinaden haklı neden ile feshedebilirsiniz. Fesih işleminin gerçekleştiği tarihe kadar hak etmiş olduğunuz tüm hakları ( ihbar tazminatı hariç ) işvereninizden tahsil edebilirsiniz.
Özetlememiz gerekir ise şayet;
Gece çalışması günün 20:00 – 06:00 saatleri arasında gerçekleşen ama maksimum 7.5 süren işlerdir. Gece çalışmasının turizm, güvenlik ve sağlık sektörleri dışında 7,5 saati aşması yasaktır. Gece 7,5 saati aşma durumları fazla çalışma olarak kabul edilmektedir. İşçiye zorla fazla çalışma yaptırılması söz konusu olmayacaktır. Bu neden ile iş sözleşmenizi haklı neden ile fesh etmeniz mümkündür. Bknz: Gece çalışması ile ilgili her şey
