Deneme süresi nedir?
Genellikle işe alım esnasında çalışacak personel ile şartları konuşurken, doğal olarak konu deneme süresine de geliyor.
Yapılacak iş, alınacak ücret, sosyal haklar, sözleşme şartları konuşulduktan sonra deneme süresi de konuşulan konular arasında yerini buluyor. Genellikle biz işçi arkadaşlara, “sizin 2 ( iki ay ) deneme süreniz olacak” dediğimizde de işçi arkadaşın yüzü düşüyor. İçini bir korku kaplıyor ve ben bu konu ile ilgili kendisine gerekli açıklama yapana kadar da kendine gelemiyor.
Deneme süresi, bir işçinin iş yerini ve işverenini tanıyarak çalışma koşullarını inceleyebilmesi için aynı zamanda da işverenin de işçiyi tanıyıp kendisine uygun olup olmamasına karar verebilmesi için taraflar arasında uygulanan bir sistemdir.
Fakat bu sistem bazı kötü niyetli işletmeler için maksimum 2 ay ile sınırlı bırakılmıştır. ( Toplu iş sözleşmelerinde bu süre 4 aya kadar uzatılabilmektedir.)
Burada bilinmesi gereken, “deneme süresi“nin taraflar arasında uygulanabilecek yasal bir hak olduğu ve herhangi bir hukuksuzluğun olmadığıdır.
İş sözleşmesi yazılı yapılmadığı takdirde, sözlü olarak yapılan iş sözleşmesinde deneme süresinin konulduğunu ispatlamak çok zor görünmektedir. Taraflar iş sözleşmesini yazılı yapmamakla birlikte, salt deneme kaydını gösteren özel bir metin imzalamışlar ise bu da geçerlidir. Ancak, herhangi bir yazılı belge bulunmayan hallerde, karşı taraf ikrar etmedikçe, deneme kaydının ispatı mümkün görünmemektedir.
Yukarıda belirtilen yasa maddesine göre, iş sözleşmeleri ile en fazla iki ay, toplu iş sözleşmeleri ile ise en fazla dört ay deneme süresi konabilir. Bu süreler azami süreler olduğundan, daha uzun süreler öngörülmüş olsa bile, iş sözleşmelerinde iki ay, toplu iş sözleşmelerinde dört ay dolduğunda deneme süresi sona erer.
4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 15. maddesi’nde Konu ile ilgili;
DENEME SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMESİ
Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.
Yukarıda ki maddeden de anlaşılacağı gibi, deneme süresi 2 ay ile sınırlıdır. ( Toplu iş sözleşmelerinde bu süre 4 aya kadar uzatılabilir.)
Bu süre zarfı içerisinde eğer taraflar arasında bir uyuşmazlık söz konusu ise, iki tarafta iş akdini bildirimsiz olarak feshedebilir.
İfadelerine yer verilmiştir.
İşverenim deneme süremin 6 ay olduğunu söylüyor bu doğru olabilir mi?
Hayır, yukarıda da belirttiğimiz gibi 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 15. maddesi‘ne istinaden deneme süresi maksimum bireysel sözleşmeler de maksimum iki ay olabilir. Bunun üzerinde gerçekleşen deneme süresi geçersizdir.
İşverenim 2 ay deneme süresi olduğunu ve sigortamı daha sonra yapacağını söyledi?
Böyle bir durum söz konusu değildir. İş başı yaptığınız günden itibaren sigortanızın işvereniniz tarafından yapılması gerekmektedir. Deneme süresinden sonra sigorta yapılacak diye bir uygulama söz konusu değildir, bu şekilde yapılan işlemler de usulsüzdür.
Deneme süresi nedir?
