İşveren işçinin maaşını düşürebilir mi?
Soru: Merhaba, yaklaşık üç senedir bir firmada çalışıyorum. Son dönemler de işverenimiz bir takım ekonomik sıkıntılar yaşadığı için bir takım tasarruf tedbirleri alacağını bu neden ile tüm personelin maaşından %10 kesinti yapacağını, aksi halde ekonomik nedenlerden ötürü işten çıkışların söz konusu olabileceğini söyledi. Biz bu konuda ne yapabiliriz? İşveren maaşlarımızı düşürebilir mi? Hukuki yollar ile bu duruma engel olabilir miyiz? İşverenimizin teklifini kabul etmezsek ne olur? Teşekkürler.
Cevap:
Merhabalar,
Esasen, işçinin rızası olmadan ücretinde herhangi bir düşüş yapılması söz konusu değildir.
Taraflar aralarında anlaşarak yeni bir ücret belirlemişlerse ve işçi de bunu kabul etmişse, o zaman ücretteki düşüş geçerli olacaktır. Aksine, işveren tek taraflı olarak işçinin ücretinde düşüş yapamaz. Yapsa dahi, bu değişiklik işçiyi bağlamaz.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 62. maddesinde konu ile ilgili;
Her türlü işte uygulanmakta olan çalışma sürelerinin yasal olarak daha aşağı sınırlara indirilmesi veya işverene düşen yasal bir yükümlülüğün yerine getirilmesi nedeniyle ya da bu Kanun hükümlerinden herhangi birinin uygulanması sonucuna dayanılarak işçi ücretlerinden her ne şekilde olursa olsun eksiltme yapılamaz.
İfadelerine yer verilmiştir.
İşverenlerin yapmış olduğu tekliflere günümüz şartlarında işçilerin evet demesi çok mümkün gözükmüyor. Fakat herhangi bir işten çıkış durumu söz konusu olmaması için zaman zaman minimum eksilmeleri kabul ettikleri oluyor ki bu konuda da açıkçası haksız da sayılmazlar. Tamamen işlerini kaybetmektense maaşlarının çok cüzi bir kısminin düşürülmesine razı gelmek kimi zaman ne yazık ki tek çare oluyor. Buradaki en önemli husus işverenin niyeti ile alakalıdır. İşverenin gerçekten ekonomik sorunlar yaşadığı için mi bu yola başvurduğu kafalarda ki en büyük soru işaretidir.
Siz rıza göstermezseniz asla maaşınızı düşüremez.
Herhangi bir şekilde işvereninin kendisine yapmış olduğu ücret düşürülme durumunu yazılı olarak onayladığı taktirde işveren bu tarz bir uygulama yapılabilir. Aksi halde işverenin herhangi bir nedenden ötürü işçinin ücretinde düşüşe gitmesi söz konusu değildir.
İşçi işvereninin bu teklifini kabul etmek zorunda değildir.
4857 Sayılı iş Kanunu’nun 24/II-e maddesinde;
İşveren, işçinin ücretini kanun hükümlerine ya da sözleşme koşullarına uygun şekilde hesap etmezse veya ödemezse işçi iş sözleşmesini süresinin bitmesinden önce veya bildirim önellerini beklemeden tek taraflı ve haklı olarak feshedebilir.
İfadelerine yer verilmiştir.
Bu da işvereninizin size öngördüğü maaş düşüşü sonrasında, eğer teklifi kabul etmezseniz, kıdem tazminatınızı alarak iş akdinizi feshetme hakkı vermektedir.
