Fiili hizmet süresi zammı nedir? Kimler Faydalanabilir?

Fiili hizmet süresi zammı nedir? Kimler Faydalanabilir?

Fiili hizmet süresi zammı nedir?

Fiili hizmet süresi zammı, ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlar için yapılan bir düzenlemedir. Kanunda belirtilen işlerde çalışan sigortalılar çalıştıkları her yıl için hizmetlerine ekstra gün kazanırlar. İşte hizmetlerine eklenen bu süre fiili hizmet süresi zammı olarak nitelendirilir.

Hangi şartlarda fiili hizmet süresi zammından faydalanılabilir?

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‘nun 40. maddesi kapsamında sayılan iş veya görevlerde çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi, yasada belirtilen iş yerlerinde ve belirtilen işleri fiilen yapması koşullarının birlikte gerçekleşmesine bağlı bulunmaktadır.

Diğer bir ifade ile fiili hizmet süresi zammından, 4. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan ve fiilen 40. maddenin ikinci fıkrasındaki tabloda belirtilen işleri yapmaları nedeniyle işlerin risklerine maruz kalan sigortalılar yararlandırılacaktır.

Fiili hizmet süresi zammından hangi işlerde çalışanlar faydalanır, hangi iş için kaç gün eklenir?

Fiili hizmet süresi zammından aşağıda belirtilen iş ve iş yerlerinde çalışan 4a kapsamındaki ve 4C Emekli Sandığı kapsamındaki sigortalılar faydalanır. Fiili hizmet süresi zammından faydalanan iş yerleri ve kapsamdaki sigortalılar ve eklenecek fiili hizmet süresi zammı tablosu aşağıdaki gibidir. Aşağıdaki işlerde çalışılan her 360 gün için karşısında belirtilen gün sayısı kadar fiili hizmet zammı eklenir.

Kurşun ve Arsenik işleri

Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı işlerinde çalışanlar, ( 60 gün )
Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi için yapılan izabe işlerinde çalışanlar, ( 60 gün )
Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle yapılan kurşun alaşımı işlerinde çalışanlar, ( 60 gün )
Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma işlerinde çalışanlar, ( 90 gün )

Cam üzerine yapılan çalışmalar

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 60 gün olarak eklenir.

Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işlerinde (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar.
Eritme işlerinde (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde) çalışanlar,
Ateşçilik işlerinde çalışanlar,
Üfleme işlerinde (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde) çalışanlar,
Basınçla yapılan cam işlerinde (cam tazyiki işleri) çalışanlar,
Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işlerinde (potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı takdirde) çalışanlar,
Camı fırın başından alma işlerinde çalışanlar,
Yayma fırınlarında düzeltme işlerinde çalışanlar,
Tıraş işlerinde çalışanlar,
Asitle hak ve cilalama işlerinde çalışanlar,
Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işlerde (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde) çalışanlar,
Pota ve taş odalarında görülen işlerde çalışanlar,

Cıva Sanayii

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Cıva izabe fırınlarında görülen işlerde çalışanlar,
Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işlerde çalışanlar,

Çimento Sanayii

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 60 gün olarak eklenir.

İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işlerinde çalışanlar,
Otomatik fırınlarda pişirme işlerinde çalışanlar,
Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işlerinde (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde) çalışanlar,

Kok sanayii, termik santraller

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 60 gün olarak eklenir.

Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işlerinde çalışanlar,
Kimyasal arıtma işlerinde çalışanlar,
Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işlerinde çalışanlar,
Kok fabrikalarında kömür ve ocak işlerinde çalışanlar,
Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar,
Termik santrallerle her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işlerinde çalışanlar,

Alüminyum Sanayii

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 60 gün olarak eklenir.

Alüminyum oksit üretimi işlerinde çalışanlar,
Alüminyum bronzu hazırlama işlerinde çalışanlar,
Alüminyum madeni üretimi işlerinde çalışanlar,

Demir çelik Sanayii

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işlerinde çalışanlar,
Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işlerinde çalışanlar,
Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işlerde çalışanlar,
Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve işlenmesi işlerinde çalışanlar,
Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve hazırlanması işlerinde çalışanlar,

Döküm Sanayii

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 60 gün olarak eklenir.

Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar,
Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işlerinde çalışanlar,
Maden eritme ve dökme işlerinde çalışanlar,

Asit üretimi yapan fabrikalar

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Asit için hammaddelerin hazırlanması işlerinde çalışanlar,
Asidin yapılma safhalarındaki işlerinde çalışanlar,
Baca gazlarından asit elde edilmesi işlerinde çalışanlar,

Yeraltı işleri

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 180 gün olarak eklenir.

Maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar,

Radyoaktif ve radtoiyonizan maddelerle yapılan işler

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde çalışanlar,

Su altında ve su altında basınçlı hava ile çalışmayı gerektiren işler

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta yapılan işlerde çalışanlar,
Dalgıçlık işinde çalışanlar,

Türk Silahlı Kuvvetleri

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Subay, yedek subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ve sözleşmeli erbaş ve erler,

Emniyet Müdürlüğü

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Asaleti onaylanmış olmak şartıyla adaylıkta geçirilen süreler dahil polis memuru, başpolis memuru ve kıdemli başpolis memuru, komiser yardımcısı, komiser, baş komiser, emniyet amiri, emniyet müdürleri ile bu ve daha yukarı maaş ve derecelerdeki emniyet mensupları, Milli İstihbarat Teşkilâtı mensupları,

İtfaiye, Yangın söndürme işleri

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 60 gün olarak eklenir.

Yangın söndürme işlerinde çalışanlar,

Basın ve Gazetecilik

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanlar,
Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle; Türkiye Radyo Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlar,

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Aşağıdaki işlerin tamamı için Fiili Hizmet Süresi Zammı 90 gün olarak eklenir.

Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar.

Fiili hizmet süresi zammı nasıl değerlendirilir?

Fiili hizmet süresi zammı, yararlanmaya hak kazanan sigortalılar için 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra Kanunda belirtilen iş yeri veya işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için;

60 gün eklenecekse (FHSZ kapsamında çalışılan gün sayısı x 60/360),

90 gün eklenecekse (FHSZ kapsamında çalışılan gün sayısı x 0,25),

180 gün eklenecekse (FHSZ kapsamında çalışılan gün sayısı x 0,50),

formülü uygulanarak hesaplanmaktadır.