Maaşına haciz gelen işçi işten çıkartılabilir mi?
Bir işçimiz var, sürekli maaşına haciz yazıları geliyor ve bu durum ister istemez biz de iş yükü oluşturuyor. Bu işçi ile biz yola devam etmek istemiyoruz. Tüm haklarını vermek şartıyla iş akdini feshedebilir miyiz? İşe iade davası açabilir mi? İyi çalışmalar.
Cevap:
Merhabalar,
Günümüzün en büyük problemlerinden bir tanesi de insanların yaşadığı ekonomik problemlerdir. Yaşadığı dar boğazı atlatmak ya da herhangi bir mal sahibi olmak adına bankalar kanalıyla temin edilen tutarlar, düzenli olarak geri ödemeleri yapılmadığı taktirde tüketicinin başını epey ağrıtmaktadır.
Normal şartlarda ödemelerde gerçekleşen problemlerden önce bankalar ilk önce tüketici ile irtibata geçer ve bir mütabakat sağlamaya çalışır. Ama taraflar bu konuda sağlıklı bir sonuca ulaşamaz ise, bankalar icra yolunu tercih eder.
Bankaların hukuk bürolarının da yapacağı ilk iş ise, borçlu işçinin çalıştığı firma ile irtibata geçmektir. Sistem o kadar sağlam olarak işlemektedir ki, icra dairesinden yapılan bir tebliğ ile beraber, ” şirketiniz çalışanın şu kadar borcu vardır, maaşının 1/4’üne haciz gelmiştir, aşağıda belirtilen hesap numarasına her ay düzenli olarak ödemelerin yapılmasını rica ederiz.” ibaresi bundan sonra topun işverende olduğunu belirtir. Artık borçtan işveren sorumludur. İşverenler de bu duruma doğal olarak riayet etmek durumundadır. Aksi halde icra daireleri, firmaya yapmış olduğu tebligatta beyan edilen hesap numaralarına belirtilen miktarda ki tutarları düzenli olarak göndermez ise icra daireleri borcun tahsilini işverenlerden gerçekleştirebilir.
Bu konuda açıkça söylemek gerekir ise size hak veriyoruz. Yani illaki bir insanın hayatının belirli evrelerinde bu ve benzeri ekonomik problemler olabilir. Ama işçinin ödeyemediği bir borç durumunda, bütün iş yükünü işverene vermek açıkçası biraz haksızlık oluyor kanısındayız.
Aslında icra dairelerinin de bu konuda yapabileceği çok bir şey yok ama, işverenler neredeyse çalışanlarının maaş hacizlerini hesaplamaktan ücret ödemelerini sağlıklı olarak yapamaz hale gelmektedir. Küçük bir işletme için belkide bir iki kişi olan bu rakam, çok daha büyük ve fazla işçi çalıştıran işletmeler de ki işverenler için büyük bir sorun teşkil etmektedir.
Maaşına haciz gelen işçi işten çıkartılabilir mi?
İş Hukukunda son dönemde yer alan iş güvencesi kavramı, işçiler arasında pek bilinen bir kavram olarak yerini almamıştır. 4857 Sayılı İş Kanunu‘nunda işverenin, işçileri hangi sebeplerle ve hangi maddeye dayanarak iş akdini feshedeceğini genel kavramlarla belirtmiştir. Uygulama yaşanan bir takım olayların karşılığı, İş Kanununda yer almaz iken boşluğu Yargıtay’ın vermiş olduğu kararlar ile bu boşluk doldurulmaktadır. Bu olaylardan bir tanesi de işçinin maaşına haciz gelmesi halinde işveren tarafından iş akdinin feshedilip edilemeyeceği ve fesih durumunda işçinin ne gibi haklara sahip olduğu konusudur.
Yargıtay’ın kararına göre ”işçinin borcu nedeniyle ücretinin haczedilmesi, kural olarak işverene geçerli nedenle fesih hakkı vermemelidir.
İşçinin ücretinin sık sık haczi nedeniyle, objektif bir bakış açısı altında, işyerinin, örneğin muhasebe veya hukuk servisinde önemli zaman kaybına neden olacak şekilde çalışma sürecinin veya işyeri organizasyonunun olumsuz yönde etkilendiğinin kabul edilmesi halinde geçerli fesih nedeninin kabul edilmesi gerekir. Ancak bunun için işçiye önceden ihtar çekilmesi yerinde olacaktır” şeklinde belirtmiştir.
Yargıtay’ın bu kararına göre maaşına haciz gelen işçinin, iş akdi haklı bir neden gösterilerek feshedilemez. Yalnız maaş haczi durumu birden fazla hal alması ve bu durumun muhasebe ve hukuk servisinde ek iş gücü ve külfet doğurması halinde işveren, işçinin iş akdini feshedebilir. Fakat bu fesihten önce işçiye “ya maaş haczi sorununu ortadan kaldır ya da iş akdini feshedeceğim” şeklinde bir yazılı uyarı yapılması daha uygundur.
Bu nedenden ötürü yapılan iş sözleşmelerinin feshinde, işçinin yasal tüm haklarının ödenmesi gerekmektedir.
