İşçinin işvereni zarara uğratması
Soru: Merhaba, bir çalışanımız yüzünden makinalarımızdan bir tanesinde büyük bir arıza söz konusu. O makina da üretim yapamıyoruz ve makinanın tamiri için çok ciddi meblağlar ödemek durumundayız. Buna sebep olan işçi hakkında işveren olarak nasıl bir yaptırım uygulayabiliriz? Teşekkürler.
Cevap:
Merhabalar,
İş hayatında kimi zaman işçiler, yapmakla yükümlü oldukları işler nedeniyle bazen işverenlerine zarar verebiliyorlar. Bu zararların oranı kimi zaman çok büyük kimi zaman ise de çok büyük olabiliyor. Hayatın olağan akışı çerçevesinde meydana gelecek kazalardan ötürü gerçekleşen zararların çoğu zaman işveren de ciddiye almıyor ama zararların çok büyük olması ya da bilinçli olarak zarara uğradığı halinde 4857 Sayılı İş Kanunu işverene bir takım yetkiler vermiştir.
Bu yetkilerden bir tanesi kendisini bilinçli olarak büyük bir zarara uğratan işçisini 4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 25/II/i bendine istinaden iş sözleşmesini haklı neden ile derhal feshedebilmesidir.
4857 Sayılı İş Kanunu‘nun 25/II/i bendinde bu konu ile ilgili;
Madde 25 – Süresi belirli olsun veya olmasın işveren, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir:
İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.
İfadelerine yer verilmiştir.
İşverenin işçisi tarafından zarara uğraması halinde zararın yol açacağı hukuki ilişkilerin tespitinde ve iş sözleşmesinin feshinin değerlendirilmesinde bazı kriterler önem taşımaktadır.
Bu kriterler:
- İşçinin verdiği zararın tespiti,
- İşçinin kusur oranı,
- Ortaya çıkan zararın, zararı veren işçinin 30 günlük brüt ücretini aşıp aşmadığı.
Olarak sıralandırılabilir.
İşçinin vermiş olduğu zararın miktarı ve işçinin kusuru çok önemlidir. Nitekim işçinin kusurunun bulunmadığı bir zarar söz konusu ise işçinin sözleşmesi feshedilemeyecektir. İşçi kusursuz olmasına rağmen iş sözleşmesi feshedilmiş ise bu fesih haksız bir fesih olarak kabul edilecek, açılacak işe iade davası ve alacak davaları işçi lehine sonuçlanacaktır. Bununla birlikte işçinin kusurunun yüzdeli olması halinde tespit edilen kusur miktarı brüt ücrete oranlanacak ve bu şekilde işverenin fesih hakkı tartışılacaktır.
Yani işverenin işletme içerisinde yaşayacağı her ekonomik zararların işçi hatası olacak diye bir kaide bulunmamaktadır. İşverenin kaza kavramını ön planda tutması ve işçisi ile arasında güven duygusunu pekiştirmelidir. İşletme içerisinde yaşanabilecek her kaza ya da hatanın bilinçli olduğunu düşünmek doğru bir davranış olmayabilir. İşveren bu tarz durumlar da iyi araştırmalı, analiz etmeli ve sağlıklı karar vermek durumundadır. Önemli olan işçinin kusur oranının tespiti ve ortaya çıkan zararın miktarıdır. Bu nedenle yetkili kişilerce işçinin kusuru ve işçinin vermiş olduğu zarar tespit edilmeli, iş sözleşmesi buna göre feshedilmelidir.
İşverenini zarara uğrattığı için iş akdi feshedilen işçi kıdem tazminatına hak kazanır mı?
Hayır, iş sözleşmesi İş Kanunu’nun 25/II/i bendine göre Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hareketten feshedileceği için işçi iş sözleşmesinin feshi sonrasında kıdem tazminatına hak kazanamaz.
İşverenini zarara uğrattığı için iş akdi feshedilen işçi ihbar tazminatına hak kazanır mı?
Hayır, iş sözleşmesi İş Kanunu’nun 25/II/i bendine göre Ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı hareketten feshedileceği için işçi iş sözleşmesinin feshi sonrasında ihbar tazminatına hak kazanamaz.
İşvereni zarara uğrattığı için iş akdi feshedilen işçi işsizlik maaşından faydalanabilir mi?
Hayır, iş sözleşmesi İş Kanunu’nun 25/II/i bendine göre Ahlak ve iyi niyet kurallarına ayrıkı hareketten feshedileceği için, işçi iş sözleşmesinin feshi sonrasında işsizlik maaşından faydalanması söz konusu değildir.
İşveren işçinin maaşından ne kadar kesinti yapabilir?
