Hizmet tespit davalarında zamanaşımı

Hizmet tespit davalarında zamanaşımı

Hizmet tespit davalarında zamanaşımı

Hizmet tespit davalarında zamanaşımı

Soru: Merhaba, 2005 yılında bir iş yerinde 8 ay çalıştım. Fakat o dönemler de sigortam yapılmadı. Sigortamı yapmadıkları için dava açabilir miyim? Teşekkürler.

Cevap:

Merhabalar,

Ne acıdır ki zaman zaman çeşitli sebeplerden ötürü bir çok işçi aynı durum ile karşılaşıyor. Ülkemizin kanayan yaralarından bir tanesi olan kayıtdışı yani sigortasız istihdam ne yazık ki işçilerin oldukça canını acıtmakta. Çalışırken kendisinin sigortasının yapılmadığını bilmesine rağmen sırf işsiz kalmamak uğruna bu duruma boyun eğme durumları işçiler adına ileride daha ciddi problemlere sebep olabilir. Bu tarz problem yaşayan işçiler geçmiş dönemleri ile ilgili sigorta primleri için eski işverenlerine Hizmet tespit davası açabilirler.

Hizmet tespit davası

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‘na göre sigortalı sayılan işlerde çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumunca tespit edilmediğinde veya işverence işe giriş bildiriminde bulunulmuş fakat hiç prim günü ödemesi yapılmamış ya da eksik bildirilmiş hizmetlerin tescil edilmediğinin sonradan öğrenildiğinde tespiti amacıyla açılan davalara hizmet tespit davası denilmektedir. Hizmet tespit davaları, Sosyal Güvenlik Kurumu’na verilip de tescillenmiş işe giriş bildirgelerindeki yanlış yazılan kimlik kayıtlarının ve sigorta sicil numaralarının tashihi, sigortalının kendisine ait olması gerekirken, başkası adına geçirilen, aktarılan veya bildirilmiş olan çalışma sürelerinin çalışana kazandırılması, hizmet süresinin gerçek başlangıcının tespiti gibi konuları içerir. Hizmet tespit davalarında sigortalı ile işveren arasındaki ilişkinin eser sözleşmesi veya vekalet sözleşmesi değil de hizmet sözleşmesi ilişkisi olması gerekmektedir.

Hizmet tespit davalarında zamanaşımı süresi

Normal şartlarda hiçbir işveren sigortasız işçi çalıştıramaz. Bu kesinlikle yasaktır fakat, bu tarz bir durum ile karşılaşan yani işvereni tarafından sigortasız bir şekilde çalıştırılan işçi, geçmişe dönük işlemler için hukuki yollara başvurarak bu sorunu ortada kaldırabilir. Fakat bunun için zamanaşımı süresine dikkat etmek gerekiyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu‘na hiçbir şekilde bildirilmeyen hizmetler ile ilgili tespit işlemleri için tespiti istenilen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde açılması gerekir

Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu‘nun 86. maddesinin 9. fıkrasına göre, aylık prim ve hizmet belgesi işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilâm ile ispatlayabilirlerse, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları dikkate alınır. Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere hizmet tespit davalarının açılabilmesine ilişkin olarak hizmetlerin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıllık bir süre öngörülmüştür.

Dilerseniz bu konuyu biraz detaylandıralım.

Normal şartlarda sigortasız bir çalışma söz konusu ise, işçi işten ayrıldığı tarihten itibaren beş yıl içerisinde işverenine karşı hizmet tespit davası açması gerekmektedir. Eğer bu süre geçildikten sonra dava açma durumu söz konusu olur ise, mahkeme davanın reddine karar verecektir.

Örneğin: 2014-2015 yılları arasında sigortasız çalışması bulunan bir işçi, işverenine dava açmak için son tarih 2020 yılının Aralık ayına kadar konu ile ilgili hizmet tespit davası açabilir.

Örneğin: 2007-2009 yılları arasında sigortasız çalışması bulunan bir işçi zamanaşımı süresi beş yıl olduğu için işverenine karşı hizmet tespit davasını açma şansı bulunmamaktadır. Dava açılsa bile mahkeme davanın reddine karar verecektir.

Fakat bir de zamanaşımının süresinin dikkate alınmadığı durumlar bulunmaktadır.

Hizmet tespit davalarında zamanaşımı istisnaları

Şimdi biz genellikle hiçbir şekilde sigortası yapılmayan, dolayısıyla işçinin Sosyal Güvenlik Kurumu’nda ilgili dönemler de hiçbir kaydının  olmaması durumunu baz alarak yorum yaptık. Gelin bir de zamanaşımının dikkate alınmadığı durumlardan bahsedilim.

Eğer bir işçinin geçmiş yıllarda sigortasının yapılıp, primlerinin hiç yatırılmaması gibi bir durumu söz konusu ise bu sefer işler değişir. Bu sefer hizmet tespit davalarında zamanaşımı süresi dikkate alınmamaktadır. Peki Hizmet tespit davalarında zamanaşımı istisnaları nelerdir?

Bu tarz bir sıkıntı ile karşılaşmaması için işçi adına Sosyal Güvenlik Kurumu’na ilgili dönemler için, işe giriş bildirgesinin verilmesi ya da işçi adına bir günlük dahi olsa da sigorta primi gereklidir.. Eğer işçi adına ilgili dönemler de ( o dönemler kağıt üzerinde işlem yapılıyordu ) Sosyal Güvenlik Kurumu’na işe giriş bildirgesi verilmiş ama ondan sonra hiç sigorta primi yatırılmamış ise, ya da işçi adına işe giriş bildirgesi verilmiş ama ondan sonra sadece bir günlük prim yatırılmış, daha sonra hiç prim yatırılmamış ise, işçi hizmet tespit davası için zamanaşımı sorunu ile karşılaşmaz.

Özetlememiz gerekir ise şayet;

İşçi bir iş yerinde hiçbir şekilde sigortası yapılmamış ve dolayısıyla prim ödenmemiş ise, bu durumda işten ayrıldıktan sonra ki beş yıl içerisinde muhakkak hizmet tespit davası açmak gerekmektedir. Bu beş yıllık süre geçtikten sonra ne yazık ki dava açma hakkınız saklı kalmak suretiyle hukuki yollara tabi ki başvurabilirsiniz ama mahkeme davanın reddine karar verecektir.

Fakat, şikayetçi olduğunuz şirket, ilgili dönemler de adınıza Sosyal Güvenlik Kurumu’na işe giriş bildirgesi vermiş ise ya da ya da sizin adınıza ilgili dönemler de ile bir günlük dahi olsa da bir prim yatırmış ise, bu sefer hizmet tespit davası açmak için beş yıllık zamanaşımı süresine tabii olmayacaksınız. Olayın üzerinden ne kadar süre geçerse geçsin, ilgili dönemler için eski işvereninize hizmet tespit davası açabilirsiniz.

Hizmet tespit davalarında zamanaşımı

Cevap

*

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.